{"id":2061,"date":"2023-04-06T17:23:24","date_gmt":"2023-04-06T14:23:24","guid":{"rendered":"https:\/\/www.blog.extremeoutdoor.com.tr\/?p=2061"},"modified":"2023-04-06T17:23:25","modified_gmt":"2023-04-06T14:23:25","slug":"antinutrient-gidalar-nasil-tuketilmelidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.extremeoutdoor.com.tr\/index.php\/2023\/04\/06\/antinutrient-gidalar-nasil-tuketilmelidir\/","title":{"rendered":"ANT\u0130NUTR\u0130ENT GIDALAR NASIL T\u00dcKET\u0130LMEL\u0130D\u0130R?"},"content":{"rendered":"

V\u00fccudumuzun fonksiyonlar\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde yerine getirebilmesi i\u00e7in al\u0131nan temel besin maddelerinin emilimini \u00f6nleyen, do\u011fal ve sentetik bile\u015fiklerde antinutrient ismi veriliyor. \u00d6zellikle diyet yapanlar ve yetersiz beslenenlerde bu durum sorun te\u015fkil edebiliyor.<\/p>

Ko\u015fullara ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterebilen antinutrientler, her zaman k\u00f6t\u00fc tepkilere neden olamayabiliyor. Fitat ve tanenler gibi antinutrientlerin, olumlu etkileri de bulunabiliyor. Ancak baz\u0131 besinlerde bulunan antinutrientler, baz\u0131 yollar ile azalt\u0131labilmekte ve etkileri en aza inebilmektedir. En \u00e7ok bilinen antinutrientler; fitat, tanenler, lektinler, proteaz inhibit\u00f6rleri ve kalsiyum oksalatlard\u0131r. Her grup farkl\u0131 besinlerde g\u00f6r\u00fclmektedir. Besinlerin i\u00e7erisinde bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 antinutrientleri azaltmak i\u00e7in \u0131slatma, filizlenme, fermantasyon ve kaynatmak gibi y\u00f6ntemler uygulanabilmektedir<\/p>

\"\"<\/figure>

Antinutrientler Hangi Besinlerde Bulunur?<\/strong><\/p>

  1. Fitik Asit (Fitatlar):<\/strong> Genellikle tohum, tah\u0131l ve bakliyatlar i\u00e7erisinde bulunan fitat antinutrientleri, minerallerin emilimini azaltmaya neden olmaktad\u0131r. Emilimi etkilenen mineraller aras\u0131nda demir, \u00e7inko, magnezyum ve kalsiyum da bulunmaktad\u0131r.<\/li>\n\n
  2. Tanenler:<\/strong> \u00c7e\u015fitli besinlerin sindirimini bozdu\u011fu belirtilen tanenler, genel olarak antioksidan polifenol s\u0131n\u0131f\u0131na giren besinlerde bulunuyor. Polifenol i\u00e7eren besinlere \u00f6rnek olarak; siyah zeytin, karanfil, bitter \u00e7ikolata, f\u0131nd\u0131k, enginar, badem, kuru erik, \u0131spanak, elma, brokoli, patates, ceviz ve seylan tar\u00e7\u0131n\u0131 gibi daha pek \u00e7ok besin verilebilir.<\/li>\n\n
  3. Lektinler:<\/strong> Baz\u0131 lektinler daha zararl\u0131 olabildi\u011fi gibi, yine besinlerin emilimini do\u011frudan etkileyebiliyor. \u00d6zellikle tohumlarda bulunan lektinler, t\u00fcm g\u0131da bitkilerinde, baklagillerde ve tah\u0131llarda yer almaktad\u0131r.<\/li>\n\n
  4. Proteaz \u0130nhibit\u00f6rleri:<\/strong> Yine tohumlar ba\u015fta olmak \u00fczere bitkiler aras\u0131nda, tah\u0131llarda, bakliyatlarda s\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclen proteaz inhibit\u00f6rleri, sindirim enzimlerini inhibe ederler ve protein sindirimini etkilerler.<\/li>\n\n
  5. Kalsiyum Oksalat:<\/strong> Oksalata ba\u011fl\u0131 bulunan kalsiyumun zay\u0131f emildi\u011fini belirtelim. Ispanak gibi bir\u00e7ok sebzede birincil kalsiyum formu oldu\u011funu da s\u00f6ylemeliyiz. Oksalat oran\u0131 y\u00fcksek olan besinlere; ceviz, f\u0131nd\u0131k, \u0131spanak, p\u0131rasa, \u00e7ilek ve \u00e7ay \u00f6rnek g\u00f6sterilebilir.<\/li><\/ol>
    \"\"<\/figure>

    G\u0131dalardaki Antinutrientler Nas\u0131l Azalt\u0131labilir?<\/strong><\/p>

    • Islatma Y\u00f6ntemi\u2026<\/strong> Fasulye gibi baz\u0131 baklagillerin besin de\u011ferinin y\u00fckseltilmesi i\u00e7in bir gece suda bekletilmesi gerekmektedir. Genel olarak besinlerin kabuklar\u0131nda bulunan antinutrientler, suda \u00e7\u00f6z\u00fcnebilme \u00f6zelli\u011fi ile bilinmektedir. Islat\u0131lan besinlerde fitat, lektinler, tanenler, kalsiyum oksalat\u0131 ve proteaz inhibit\u00f6rlerinin azald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlemlenmi\u015ftir. Barbunya, soya fasulyesi, bakla gibi sebzelerde uygulanan \u0131slatma y\u00f6ntemi, proteaz inhibit\u00f6rlerini azaltmada olduk\u00e7a ba\u015far\u0131l\u0131 bir y\u00f6ntemdir.<\/li>\n\n
    • Filizlenme Y\u00f6ntemi\u2026 <\/strong>Birka\u00e7 s\u00fcren filizlenme y\u00f6ntemi, olduk\u00e7a basit bir \u015fekilde uygulanmaktad\u0131r. Do\u011fal bir s\u00fcre\u00e7 olan filizlenme y\u00f6ntemine \u00e7imlenme de denilmektedir. Bu y\u00f6ntem \u00f6zellikle tah\u0131llar, baklagiller ve tohumlar gibi besin maddelerinin antinutrientlerini azaltarak, kullan\u0131labilirli\u011fini artt\u0131rmaktad\u0131r. \u00c7e\u015fitli baklagiller ve tah\u0131llarda uygulanan filizlenme i\u015flemi, besinlerin fitatlar\u0131n\u0131 %37 ila 87 aras\u0131nda azaltt\u0131\u011f\u0131 yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarda g\u00f6zlemlenmi\u015ftir.<\/li>\n\n
    • Fermantasyon Tekni\u011fi\u2026 <\/strong>Karbonhidratlar\u0131 yemekte sindirmeye ba\u015flayan bakteri ve maya gibi mikroorganizmalar nedeniyle olu\u015fan do\u011fal bir s\u00fcre\u00e7 oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn. G\u0131dalar\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in uzun y\u0131llard\u0131r uygulanan eski bir y\u00f6ntem olan fermantasyon, baz\u0131 tah\u0131llarda ve bakliyatlarda olduk\u00e7a etkili bir tekniktir. \u00d6nceden \u0131slat\u0131lm\u0131\u015f kahverengi fasulyeler incelendi\u011finde, 48 saat boyunca fermente edilmesi halinde fasulyede bulunan fitatlarda %88\u2019lik bir azalma oldu\u011fu kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n\n
    • Kaynatma Tekni\u011fi\u2026 <\/strong>Yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada yakla\u015f\u0131k olarak 1,5 saat s\u00fcresinde kaynat\u0131lan bir bezelyenin, proteaz inhibit\u00f6rlerini %70, lektin oran\u0131n\u0131 %79 ve tanemi %69 civar\u0131nda azaltt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlemlenmi\u015ftir. Ye\u015fil yaprakl\u0131 sebzelerin kaynat\u0131lmas\u0131 sonucunda %19 ila 87 aras\u0131nda kalsiyum oksalat oran\u0131n\u0131 azaltt\u0131\u011f\u0131 saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Antinutrient i\u00e7eren besinlerin pi\u015firme s\u00fcreleri, g\u0131da fabrikalar\u0131n\u0131n ve pi\u015firme y\u00f6ntemlere ba\u011fl\u0131 de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterebilmektedir. Kaynatma tekni\u011fi ile lektinler, tanenler, proteaz inhibit\u00f6rlerinde ve kalsiyum oksalatlarda ciddi oranda azalmalar meydana getirdi\u011fi bilindi\u011finden, s\u0131k\u00e7a uygulanan y\u00f6ntemler aras\u0131nda bulunmaktad\u0131r.<\/li><\/ul>
      \"\"<\/figure>\n\n
      \n \n
      \n \n
      \n
      \n \n\n
      <\/div>\n <\/div>\n
      \n \n\n
      <\/div>\n <\/div>\n
      \n \n\n
      <\/div>\n <\/div>\n
      \n \n\n
      <\/div>\n <\/div>\n
      \n \n\n
      <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
      \n
      \n \n\n
      <\/div>\n <\/div>\n
      \n \n\n
      <\/div>\n <\/div>\n
      \n \n\n
      <\/div>\n <\/div>\n
      \n \n\n
      <\/div>\n <\/div>\n
      \n \n\n
      <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
      \n Oylama Yap<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      V\u00fccudumuzun fonksiyonlar\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde yerine getirebilmesi i\u00e7in al\u0131nan temel besin maddelerinin emilimini \u00f6nleyen, do\u011fal ve sentetik bile\u015fiklerde antinutrient ismi…<\/p>\n","protected":false},"author":990005,"featured_media":2065,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20,21],"tags":[448,452,453,449,450,451,454,127],"class_list":["post-2061","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-beslenme","category-saglik","tag-antinutrient","tag-antinutrient-azaltma-yontemleri","tag-antinutrient-hangi-besinlerde-bulunur","tag-antinutrient-iceren-besinler","tag-antinutrient-iceren-gidalar","tag-antinutrient-iceren-gidalar-nasil-tuketilmelidir","tag-antinutrient-nasil-azaltilabilir","tag-extreme-outdoor-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.extremeoutdoor.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2061","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.extremeoutdoor.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.extremeoutdoor.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.extremeoutdoor.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/990005"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.extremeoutdoor.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2061"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.extremeoutdoor.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2061\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2066,"href":"https:\/\/blog.extremeoutdoor.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2061\/revisions\/2066"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.extremeoutdoor.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2065"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.extremeoutdoor.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2061"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.extremeoutdoor.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2061"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.extremeoutdoor.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2061"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}