{"id":3883,"date":"2023-04-29T17:10:07","date_gmt":"2023-04-29T14:10:07","guid":{"rendered":"https:\/\/www.blog.extremeoutdoor.com.tr\/?p=3883"},"modified":"2023-04-29T17:10:08","modified_gmt":"2023-04-29T14:10:08","slug":"bushcraft-disiplini-nedir-dogada-hayati-idame-disiplini-nedir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.extremeoutdoor.com.tr\/index.php\/2023\/04\/29\/bushcraft-disiplini-nedir-dogada-hayati-idame-disiplini-nedir\/","title":{"rendered":"Bushcraft Disiplini Nedir? (Do\u011fada Hayat\u0131 \u0130dame Disiplini Nedir?)"},"content":{"rendered":"

\u00a0Bushcraft; \u0130ngilizce k\u00f6kenli \u201cBush\u201d ve \u201cCraft\u201d kelimelerinden t\u00fcremi\u015f bir terimdir.
\u201cBush\u201d kelimesinin T\u00fcrk\u00e7e kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u201c\u00e7al\u0131, \u00e7al\u0131l\u0131k arazi\u201d gibi anlamlara kar\u015f\u0131l\u0131k gelse de, bu terim i\u00e7erisindeki anlam\u0131 \u201cYaban ortam\u0131, orman, vah\u015fi ya\u015fam alan\u0131\u201d gibi genel olarak do\u011fay\u0131 ve do\u011fal ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 temsil eder \u015fekilde kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u201cCraft\u201d kelimesinin T\u00fcrk\u00e7e kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u201cSanat, zanaat, h\u00fcner\u201d anlamlar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k gelip, terim i\u00e7erisinde de ayn\u0131 anlamda kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Her iki kelimenin birle\u015fiminden do\u011fan \u201cBushcraft\u201d teriminin basit kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u201cDo\u011fada Ya\u015fam Becerisi\u201d veya \u201cDo\u011fada Hayat\u0131 \u0130dame Disiplini\u201d olarak dilimize \u00e7evrilmektedir.<\/p>

\"\"<\/figure>

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Teknik a\u00e7\u0131dan detaylar\u0131yla a\u00e7\u0131klayacak olursak;
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Bushcraft; kendi karar\u0131m\u0131z ve do\u011fada ya\u015fama iste\u011fimiz ya da herhangi bir olumsuzluk, imk\u00e2ns\u0131zl\u0131k durumu kar\u015f\u0131s\u0131nda \u201cs\u00fcrekli\/s\u00fcreli\u201d do\u011fada ya\u015fama ve ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131 s\u00fcrd\u00fcrme amac\u0131yla, do\u011fadaki do\u011fal materyaller ve olanaklardan faydalanarak, gerekirse bu imk\u00e2nlar \u00fczerinden alternatif imk\u00e2nlar yaratarak, tamamen ilkel\/do\u011fal teknikler ve uygulamalarla, kendimize becerilerimiz orant\u0131s\u0131nda do\u011fada konfor sa\u011flayarak \u201cdo\u011fada hayatta kalma\u201d durumu ve hayatta kalma becerileri ile hayatta kalma metodlar\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc kapsayan teknik ve beceriler b\u00fct\u00fcn\u00fc olup, do\u011fada hayat\u0131 idame disiplindir.
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Bushcraft terimi uluslararas\u0131 bir terim olup, t\u00fcm milletler taraf\u0131ndan farkl\u0131 y\u00f6resel tabirler \u00fczerinden de adland\u0131r\u0131labilmektedir. Her ne tabirle an\u0131l\u0131rsa an\u0131ls\u0131n \u00f6z\u00fcnde el becerisi ve pratik zeka kullan\u0131m\u0131 ile do\u011fan\u0131n sundu\u011fu t\u00fcm do\u011fal alternatiflerden yararlanarak \u201cDo\u011fada Hayat\u0131 \u0130dame\u201d disiplinidir. Fakat bu durum \u201cDo\u011fada ya\u015famaya \u00e7al\u0131\u015fmak deneme yan\u0131lma yoluyla da olsa bu bran\u015fa dahil olmakt\u0131r.\u201d anlam\u0131na gelmemektedir. Halk aras\u0131nda baz\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceler bu bran\u015f\u0131n do\u011fada direkt ya\u015fanarak ortaya konulabilece\u011fini \u00f6ne s\u00fcrmekte olup, durumu basite indirgeme ve insan hayat\u0131n\u0131 riske atma do\u011frultusunda kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. Bunu birka\u00e7 basit \u00f6rnekle a\u00e7\u0131klayabiliriz;
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00d6rne\u011fin, Avustralya\u2019da ya\u015fayan Aborjinler ve benzeri ya\u015fam s\u00fcren Afrika ilkel kabileleri halen g\u00fcn\u00fcm\u00fczde do\u011fada ilkel \u015fartlarda hi\u00e7bir teknolojiden faydalanmadan ya\u015fam s\u00fcrmektedirler. (Genelleme yapacak olursak, d\u00fcnya genelinde do\u011fada tamamen ilkel ya\u015fam s\u00fcren kabileler.). Bu ilkel kabile topluluklar\u0131n\u0131 \u00f6rnek alarak de\u011ferlendirmemiz i\u00e7erisinde bushcraft bran\u015f\u0131n\u0131n detaylar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kartma y\u00f6n\u00fcnde bir\u00e7ok ya\u015fam \u015fekli ve tercihi \u00f6zellikleri ile inceleyebiliriz. \u0130lk olarak bu ilkel kabilelerden Aborjin ya\u015fam\u0131n\u0131 ele alarak, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar geldikleri s\u00fcreci inceledi\u011fimizde, atadan aktar\u0131m yolu ile bir ya\u015famsal tecr\u00fcbe aktar\u0131m\u0131n\u0131n ve bir do\u011faya adaptasyon s\u00fcrecinin s\u00fcregeldi\u011fini g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Bu insanlar s\u00fcrekli do\u011fada ya\u015fad\u0131klar\u0131 ve yaban ortam\u0131n\u0131 ya\u015fam alan\u0131 olarak se\u00e7erek, ya\u015famlar\u0131n\u0131n her saniyesini do\u011fada ge\u00e7irdikleri i\u00e7in \u00f6ncelikle do\u011fal adaptasyon ile do\u011faya fiziki uyum sa\u011flamaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. \u00d6rne\u011fin, modern ya\u015fam elbiseleri giymedikleri i\u00e7in v\u00fccutlar\u0131 s\u0131cak\/so\u011fu\u011fa kar\u015f\u0131, ayakkab\u0131 giymedikleri i\u00e7in ayak tabanlar\u0131 sertle\u015ferek orman zeminine kar\u015f\u0131, t\u00fckettikleri do\u011fal g\u0131dalar ve pi\u015firim \u015fekillerine g\u00f6re sindirim sistemleri sindirime g\u00f6re (vb. bir\u00e7ok y\u00f6nden) do\u011fal adaptasyona u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r. Kabile hayat\u0131n\u0131n ilk olu\u015fum s\u00fcrecinde \u015fimdiki durumlar\u0131ndan \u00e7ok daha ilkel, \u00e7ok daha yabani, \u00e7ok daha bilgisiz\/tecr\u00fcbesiz olan kabile halk\u0131 \u201cDeneme\/Yan\u0131lma\u201d y\u00f6ntemlerine ba\u015fvurarak tecr\u00fcbe kazanm\u0131\u015flard\u0131r. Bu deneme\/yan\u0131lma ile tecr\u00fcbe kazanma s\u00fcrecinde de bir\u00e7ok kabile bireyi hayatlar\u0131n\u0131 kaybederek geride kalanlara birer tecr\u00fcbe \u00f6rne\u011fi olu\u015fturmu\u015flard\u0131r.<\/p>

\"\"<\/figure>

Mesela, kabile bireylerinin hepsi b\u00f6lgelerinde ya\u015fam s\u00fcren zehirli bir y\u0131lan\u0131 tan\u0131r. Bu durumun a\u00e7\u0131klamas\u0131 olarak, atalar\u0131ndan yeni nesle \u00f6\u011fretilerek bilgi aktar\u0131m\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 durumu sug\u00f6t\u00fcrmez bir ger\u00e7ektir. Ge\u00e7mi\u015fte ilk kabile bireylerinden birisi bu zehirli y\u0131lan taraf\u0131ndan \u0131s\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve zehirlenme sonucunda sanc\u0131l\u0131 bir s\u00fcre\u00e7le t\u00fcm kabile bireylerinin \u015fahitli\u011finde \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu ac\u0131 tecr\u00fcbe ise t\u00fcm kabile bireylerine bu y\u0131lan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn (g\u00f6rsel haf\u0131zalar\u0131na kay\u0131t edilerek) zehirli oldu\u011funu \u00f6\u011fretmi\u015ftir. Zehirli bir ok kurba\u011fas\u0131na temas eden, zehirli bir mantar\u0131 t\u00fcketen, zehirli bir bitkiyi t\u00fcketen ilk kabile bireyi yine t\u00fcm kabile i\u00e7in bir \u00f6rnek te\u015fkil ederek insanlara tatbiki ve g\u00f6rsel deneyim imkan\u0131 sa\u011flam\u0131\u015f, fakat kendisi hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir. Bu ba\u011flamda, kabileler fiili \u00f6rneklerle tecr\u00fcbe edindilerse de bu tecr\u00fcbeler s\u00fcrekli olarak atadan yeni nesle bilindi\u011fi kadar\u0131yla aktar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yine kabile bireylerinin bildi\u011fi iki farkl\u0131 ilkel ate\u015f yakma metodu g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yine de\u011fi\u015fmeden ayn\u0131 iki metot olarak kar\u0131\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. Geli\u015ftirme gibi bir durum yerine, atadan evlada s\u00fcrerlilik halinde bir ezber y\u00f6ntemiyle aktar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yirmi y\u0131l \u00f6nceki teknikler g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de yine ayn\u0131 \u015fekilde kullan\u0131lmaktad\u0131r. Genelleme yaparak bir yorum yapacak olursak, Aborjin kabilesi bushcraft boyutunda ya\u015fam s\u00fcr\u00fcyor dememiz do\u011fru olur. Fakat g\u00fcn\u00fcm\u00fcz bilincinde herhangi bir teknik ilerleme s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131 gibi kabile bireyleri halen bildikleri ile yetinerek, bu \u00e7emberin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmadan ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedirler. Dolay\u0131s\u0131 ile ayn\u0131 ba\u011flamda herhangi bir kabile bireyini al\u0131koyup, kendi co\u011frafyalar\u0131ndan \u00e7ok daha farkl\u0131 bir co\u011frafyada farkl\u0131 bir fauna\/flora b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fcn i\u00e7ine b\u0131rak\u0131rsan\u0131z, ciddi bir bocalama ya\u015fayarak ya\u015famsal tedirginlik psikolojisine girecektir. Sebebi gayet basit; \u00e7evredeki bitki t\u00fcrlerinin, canl\u0131 t\u00fcrlerinin bir\u00e7o\u011funu tan\u0131m\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131 ile ortada ciddi bir belirsizlik a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131km\u0131\u015f olup, bu belirsizlik ya\u015famsal gerekliliklerini yerine getirece\u011fi s\u0131rada \u00f6n\u00fcne set \u00e7ekmi\u015f oluyor. \u00d6rne\u011fin, karn\u0131n\u0131 doyurmak i\u00e7in tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 bitkileri ar\u0131yor ama bulam\u0131yor, tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 hayvanlardan avlamak i\u00e7in geziyor ama ne oldu\u011funu net olarak bilmedi\u011fi canl\u0131larla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yor. Bu da kafas\u0131nda \u201cAcaba yenir mi, zehirli olabilir mi, beni \u00f6ld\u00fcr\u00fcr m\u00fc?\u201d gibi soru i\u015faretlerini art\u0131r\u0131yor. Ortaya \u00e7\u0131kan manzara tam bir belirsizlik. Yine ayn\u0131 \u015fekilde, baz\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncelere g\u00f6re \u00e7obanlar da birer bushcrafter (do\u011fada hayat\u0131 idameci) olarak de\u011ferlendirilir. Do\u011fada uzun s\u00fcre zaman ge\u00e7irmekle, do\u011fada tamamen ilkel ko\u015fullarda s\u00fcrerlilik halinde ya\u015fam s\u00fcrmek aras\u0131nda ciddi farklar vard\u0131r. Yine ayn\u0131 do\u011frultuda \u00e7obanlar da kendi k\u00f6ylerinin veya yerle\u015fkelerinin belli y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc \u00e7ap\u0131nda \u00e7evresindeki do\u011fay\u0131 deneme yan\u0131lma ile sentezlemi\u015f ve atalar\u0131ndan \u00f6rneklerle \u00f6\u011frenmi\u015flerdir. \u00d6rne\u011fin, bir \u00e7oban\u0131n kendi \u00e7evresinde tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 birka\u00e7 mantardan ba\u015fka mantar\u0131 \u00f6ld\u00fcrseniz o ki\u015fiye yediremezsiniz. Sebebi gayet ortada, atalar\u0131 neye yenir neye yenmez dediyse bunlar\u0131 k\u0131stas alm\u0131\u015f ve sorgusuz uygulamaktad\u0131r. Yak\u0131n \u00e7evresinde belki de 20 farkl\u0131 yenilebilir mantar t\u00fcr\u00fc varken sadece tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 2-3 tanesini yemekte \u0131srarc\u0131 olmas\u0131n\u0131n sebebi atalardan s\u00fcregelmi\u015f tecr\u00fcbelerin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmamaktan ve bilimsel \u00e7aba i\u00e7erisinde bulunmamaktan ileri gelmektedir. Verdi\u011fimiz bu iki genel \u00f6rnek do\u011frultusunda ortaya \u00e7\u0131kan tespit, bushcraft bran\u015f\u0131n\u0131n zaman\u0131nda \u201cBilimsel Yetersizlik\u201d s\u00f6z konusu oldu\u011fu i\u00e7in zorunluluktan ve \u00e7aresizlikten dolay\u0131 o zamanki bilgi \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda deneme\/yan\u0131lma yollar\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131, fakat g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar \u00e7ok fazla geli\u015ftirilmeden geldi\u011fi, \u201cbilimsel geli\u015fmeler\u201din do\u011frultusunda geli\u015fen ve \u015fekillenen insan zekas\u0131n\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczde modern ya\u015fam\u0131 geli\u015ftirdi\u011fi gibi, ilkel ya\u015fam \u015feklinin (dolay\u0131s\u0131 ile bushcraft bran\u015f\u0131n\u0131n da) de teknik a\u00e7\u0131dan geli\u015fimini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z ard\u0131 edilmemelidir. Yani t\u00fcm bu anlat\u0131m\u0131n as\u0131l amac\u0131, Bushcraft bran\u015f\u0131n\u0131n bir \u201cson noktas\u0131\u201dn\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n, ara\u015ft\u0131rman\u0131n\/geli\u015ftirmenin bu bran\u015fta s\u00fcreklilik halinde \u00f6nemli yer tutmas\u0131n\u0131n, bilimden faydalan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011finin, ara\u015ft\u0131rma\/geli\u015ftirme a\u015famas\u0131nda bilimsel da\u011farc\u0131\u011f\u0131n \u201ckesinlikle\u201d kullan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011finin vurgulanmas\u0131d\u0131r. Yine bir \u00f6rnek ile a\u00e7\u0131klayacak olursak; bir \u00e7obana veya Aborjin yerlisine g\u00f6sterece\u011finiz tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 herhangi bir mantar\u0131 sorsan\u0131z, yapaca\u011f\u0131 yorum \u201cBen bunu tan\u0131m\u0131yorum. Yemem.\u201d olacakt\u0131r. Yine tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 bir mantar\u0131 g\u00f6sterecek olsan\u0131z, yiyebilece\u011fini s\u00f6yleyebilirken nedenini sordu\u011funuzda \u201ckesti\u011finde s\u00fct\u00fc ak\u0131yor, rengi pembemsi, kokusu \u015f\u00f6yle, sap\u0131n\u0131n i\u00e7i b\u00f6yle\u201d gibi atalar\u0131ndan duyduklar\u0131n\u0131 ve al\u0131\u015f\u0131lagelmi\u015f anlat\u0131mlar\u0131 size sunacakt\u0131r. Bu ba\u011flamda hayat\u0131 boyunca hi\u00e7 g\u00f6rmedi\u011fi ve ilk kez g\u00f6rece\u011fi, tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 zehirsiz bir mantara \u00e7ok benzeyen \u00f6l\u00fcmc\u00fcl zehirli bir mantarla yenilebilir mantar\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131 an meselesi olacakt\u0131r. (\u00dclkemizdeki k\u0131rsal alanlardan gelen mantar zehirlenmesinden ya\u015fanan resmi \u00f6l\u00fcm vakas\u0131 kay\u0131tlar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011fu bu \u015fekilde g\u00f6rsel yolla kar\u0131\u015ft\u0131rma sonucu ya\u015fanan zehirlenmelerin eseridir. Biliyoruz ki, akli dengesi yerinde olan hi\u00e7bir insan \u00f6l\u00fcmc\u00fcl zehirli bir mantar\u0131 \u00f6lece\u011fini bile bile t\u00fcketmez. G\u00fcncel medya haberlerine yans\u0131t\u0131lmasa da resmi hastane kay\u0131tlar\u0131n\u0131 inceledi\u011fimizde her y\u0131l az\u0131msanmayacak say\u0131da insan k\u0131rsal b\u00f6lgelerden mantar zehirlenmesi vakalar\u0131yla hastanelere ta\u015f\u0131nmakta ve bu vakalar\u0131n neredeyse 1\/3\u2019\u00fc ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirmektedir.). Yahut \u00fclkemizden \u00f6rnek verecek olursak, \u00fclkemiz insan\u0131n\u0131n genel olarak atalardan yeti\u015ftirilme \u015fekliyle birlikte hurafelere dayal\u0131 y\u0131lan korkusunun a\u015f\u0131lanmas\u0131n\u0131 ele alal\u0131m. \u00dclkemizde resmi olarak kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f 6 familyaya dahil yakla\u015f\u0131k 60 y\u0131lan t\u00fcr\u00fc ya\u015fam s\u00fcrerken, bu t\u00fcrlerden Colubridae familyas\u0131na dahil 6 tanesi yar\u0131 zehirli (zehri insan ya\u015fam\u0131 \u00fcst\u00fcnde risk olu\u015fturmayan), Elapidae (familyadan 1 t\u00fcr) ve Viperidae (familyadan 14 t\u00fcr) familyalar\u0131ndan 15 tanesi zehirli (insan hayat\u0131 i\u00e7in riskli) t\u00fcrlerken, geriye kalan ortalama 4 familya dahilindeki 39 t\u00fcr tamamen zehirsizdir. \u00dcz\u00fcc\u00fc bir ger\u00e7ek olarak, hangi k\u0131rsal yerle\u015fim b\u00f6lgesine giderseniz gidin, herhangi bir vatanda\u015fa y\u0131landan bahsetseniz veya \u00f6n\u00fcne bir y\u0131lan \u00e7\u0131ksa ilk tepkisi \u00f6ld\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015fmak olacakt\u0131r. (Tabii bu durumun yan\u0131nda metropol insanlar\u0131 \u00e7ok daha ileri seviye negatif tepkiler vermektedirler. Y\u0131lan metropol insan\u0131 i\u00e7in \u00e7ok fazla g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde olmayan bir canl\u0131 olup, al\u0131\u015f\u0131lagelmi\u015f hurafelerde bu canl\u0131 formunu dinledikleri i\u00e7in k\u0131rsal kesime g\u00f6re \u00e7ok daha tabula\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f inan\u00e7lara sahiptir. En az\u0131ndan k\u0131rsal yerle\u015fim halk\u0131 biraz olsun bu canl\u0131 formuyla belli aral\u0131klarla kar\u015f\u0131la\u015farak g\u00f6rebilmektedir.) Buna \u201cHay\u0131r, halk\u0131m\u0131z y\u0131lanlar\u0131 tan\u0131yor. Halk\u0131m\u0131z bu konuda \u00e7ok bilin\u00e7li.\u201d diyen birisinin \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 pek muhtemel bir durum de\u011fil. Bunun sebebi yine atadan aktar\u0131lan ve sorgusuz kabul edilen inan\u0131\u015flard\u0131r. Bir farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ile \u015fu konuya da a\u00e7\u0131kl\u0131k getirelim; \u201cBushcraft do\u011fada ya\u015fayarak geli\u015ftirilir, en iyi bushcraft uygulay\u0131c\u0131lar\u0131 bu \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kar.\u201d gibi bir yorum k\u0131smi olarak do\u011frudur. Bushcraft \u00f6nce \u201cBilimsel\u201d veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda da\u011farc\u0131k geli\u015ftirmenin paralelinde, bu da\u011farc\u0131\u011f\u0131n i\u00e7eri\u011fini do\u011fada arazi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve uygulamalar\u0131yla peki\u015ftirme yoluyla geli\u015ftirilir. Yani arazide fiili uygulama olmadan da olmaz, bilimsel veriler olmadan sadece arazide deneme\/yan\u0131lma ile de olmaz. <\/p>

\"\"<\/figure>

(Sadece okuyarak ara\u015ft\u0131rarak da olmaz, bilimsel da\u011farc\u0131k olmadan arazide k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne deneme\/yan\u0131lma yordam\u0131yla ilerlemeye \u00e7al\u0131\u015farak da olmaz. Ki, k\u0131sa s\u00fcrede hayati risk kendini g\u00f6sterecektir. Sadece kitaplara ve kaynaklara ba\u011fl\u0131 kal\u0131p do\u011fada ara\u015ft\u0131rma yapmadan, kaynaklardan da\u011farc\u0131\u011f\u0131n\u0131za aktard\u0131\u011f\u0131n\u0131z verileri kendi ortam\u0131nda fiziki olarak incelemeden, tecr\u00fcbe etmeden bu bilgiler asl\u0131nda do\u011fruluk kazanmaz. Ki, kaynaklarda sunulan veriler dahilindeki \u00f6rnek t\u00fcr anlat\u0131mlar\u0131 bir b\u00f6lgede bire bir anlat\u0131mlarda ge\u00e7en fiziki g\u00f6r\u00fcn\u00fcm ve \u00f6zellikleri bar\u0131nd\u0131r\u0131rken, anlat\u0131mlarda ge\u00e7en ayn\u0131 t\u00fcrler bulundu\u011funuz co\u011frafyadan farkl\u0131 bir co\u011frafyada fiziki birtak\u0131m farkl\u0131l\u0131klar (daha a\u00e7\u0131k renk, daha koyu renk, desenli renge sahip bir t\u00fcr\u00fcn melanistik (tamamen siyah) \u00f6rneklerinin bulunmas\u0131, albinizm vb.) g\u00f6sterebilirler. Yani basit bir \u00f6rnekle, ayn\u0131 t\u00fcr\u00fcn farkl\u0131 varyeteleri ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, kar\u015f\u0131n\u0131zdaki t\u00fcr\u00fcn farkl\u0131 bir t\u00fcr oldu\u011fu hatas\u0131na d\u00fc\u015fmemeniz a\u00e7\u0131s\u0131ndan da\u011farc\u0131\u011f\u0131n\u0131zdaki verilerin arazi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile do\u011frulanmas\u0131 bushcraft disiplininde dikkat edilmesi gereken ve kesinlikle birincil derecede uygulanmas\u0131 gereken \u015fartlardan birisidir.). Bu durumu da yararland\u0131\u011f\u0131m\u0131z ayn\u0131 \u00f6rneklerden birisi ile a\u00e7\u0131klayacak olursak; \u00f6n\u00fcn\u00fcze konulan bir mantar\u0131n zehirli olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya t\u00fcr\u00fcn\u00fcn ne olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yeterli bilimsel da\u011farc\u0131\u011fa sahip olmadan nas\u0131l tespit edebilirsiniz? \u201cBir deneyelim bakal\u0131m, bir par\u00e7a yiyelim. Zehirlenme olacak m\u0131, olmayacak m\u0131?\u201d mant\u0131\u011f\u0131 ile ortaya konulabilecek bir tespit \u00e7ok da mant\u0131kl\u0131 olmasa gerek. (Bu mant\u0131k her ne kadar ak\u0131ll\u0131ca de\u011filse, yine hurafeler de bu bilin\u00e7sizlikten \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Halk aras\u0131nda \u201cKe\u00e7iler mantar\u0131 yiyebiliyorsa zehirsizdir, a\u011fa\u00e7ta yeti\u015fen mantar zehirsizdir, zehirli mantar\u0131 yo\u011furtla t\u00fcketirsen zehrinin etkisi ge\u00e7er, mantar\u0131 g\u00fcm\u00fc\u015f ka\u015f\u0131kla kaynatt\u0131\u011f\u0131nda ka\u015f\u0131k karar\u0131rsa mantar zehirlidir, s\u00fct\u00fc akan t\u00fcm mantarlar zehirsizdir, lamelleri s\u0131k aral\u0131kl\u0131 t\u00fcm mantarlar zehirlidir, lamelleri s\u00fct beyaz olan mantarlar zehirlidir.\u201d gibi ne bilimsel ne de mant\u0131ksal ge\u00e7erlili\u011fi olmayan hurafeler de bu zihniyet do\u011frultusunda t\u00fcremi\u015f olup, mantar zehirlenmelerinden ya\u015fanan \u00f6l\u00fcmlerin resmi kay\u0131tlar\u0131nda da bu yakla\u015f\u0131mlar\u0131n sebep olarak g\u00f6sterildi\u011fi bilgisi sabittir.).(Mesela, k\u0131rsal alanda atalar\u0131ndan aktar\u0131mla mantar toplay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 yapan bir vatanda\u015f\u0131n \u201cs\u0131k aral\u0131kl\u0131 lamelleri olan t\u00fcm mantarlar zehirlidir\u201d ifadesine inanmas\u0131n\u0131n nedeni atalar\u0131n\u0131n ona b\u00f6yle aktar\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131, yahut \u015fahit oldu\u011fu mantar zehirlenmelerinden birisinde s\u0131k lamelli t\u00fcrlerden birisinin buna sebep olmu\u015f olmas\u0131d\u0131r. Yoksa bilimsel bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve mant\u0131\u011f\u0131 olmayan bu anlat\u0131m \u015feklinin bilimsel bir kaynaktan al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 a\u015fikard\u0131r. Kald\u0131 ki, lamelleri s\u0131k bir\u00e7ok lezzetli ve yenilebilir zehirsiz t\u00fcr literat\u00fcrde kay\u0131t alt\u0131nda bulunmaktad\u0131r. (Amanita caesarea : \u201c\u0130mparator, Sezar Mantar\u0131\u201d gibi). Bilim d\u00fcnyas\u0131nda bilimsel tespitler do\u011frultusunda yap\u0131lan tetkikler, deneyler ve genel anlamda bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda sebep\/sonu\u00e7 ili\u015fkisi ile bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n sonucu olarak kanunla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f net veriler s\u00f6z konusu edilirken, k\u0131rsal kesimdeki halk atalardan duyulan\/g\u00f6r\u00fclen aktar\u0131mlar\u0131 dikkate almaktad\u0131r. Bu iki se\u00e7im aras\u0131nda hangisinin mant\u0131kl\u0131 oldu\u011funa ve insan hayat\u0131n\u0131 hangi se\u00e7ene\u011fin daha \u00e7ok garanti alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131na karar vermek \u00e7ok da zor olmasa gerek.) Bunun yan\u0131nda \u201cBilmedi\u011fime el s\u00fcrmeden ge\u00e7eyim.\u201d mant\u0131\u011f\u0131 yerine, \u201cBilmedi\u011finiz anda tabii ki dokunmadan ge\u00e7iniz. Fakat bu bilmedi\u011finiz ne ise hemen ard\u0131ndan bilimsel kaynaklardan ara\u015ft\u0131rarak \u00f6\u011frenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131n ki, da\u011farc\u0131\u011f\u0131n\u0131za size fayda sa\u011flayabilecek, size do\u011fada \u0131\u015f\u0131k tutabilecek yeni bilgiler eklensin.\u201d. \u201cBilmedi\u011fime dokunmam.\u201d mant\u0131\u011f\u0131 insan\u0131 eksik b\u0131rakan bir mant\u0131k \u015feklidir. \u201cBilmedi\u011fini \u00f6\u011frenmeye \u00e7aba sarf et, \u00f6\u011fren !!!\u201d mant\u0131\u011f\u0131 tercih edilmesi gerekendir. \u0130nsano\u011flu s\u00fcrekli \u201cYa zehirliyse, ya zararl\u0131ysa\u201d mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrer. O zaman \u015f\u00f6yle bir durum a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar; \u201cDo\u011fada sadece mantarlar de\u011fil, zehirli y\u0131lanlar, zehirli b\u00f6cekler, zehirli bitkiler vb.\u201d bir\u00e7ok alternatif vard\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n yan\u0131nda bir genelleme yaparsak, do\u011fada her pozitifin bir de negatif kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r. Yani, do\u011fada s\u00fcrekli olarak her pozitifin bir negatifi varsa, s\u00fcrekli olarak da risk alt\u0131ndas\u0131n\u0131z demektir. Sadece zehirli canl\u0131lar de\u011fil, insan hayat\u0131 i\u00e7in tehlike olu\u015fturabilecek bir\u00e7ok farkl\u0131 durum hem do\u011fada hem metropol ortam\u0131nda da her an bulunmaktad\u0131r. D\u00fcz mant\u0131kta bu riskler kar\u015f\u0131s\u0131nda do\u011faya \u00e7\u0131kmamak gerekir ki, biz d\u00fcz mant\u0131\u011fa bushcraft bran\u015f\u0131 ile kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 s\u00fcrekli olarak ortaya koyuyoruz. Dolay\u0131s\u0131 ile bunlar\u0131n fark\u0131nda olabilmek ve duruma hakim olabilmek de sadece bilinen ezberleri tekrar etmek de\u011fil, do\u011fay\u0131 s\u00fcreklilik halinde ara\u015ft\u0131rarak, ara\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 da\u011farc\u0131\u011f\u0131nda sentezleyip, sahip olunan teorik bilgiyi do\u011fada tatbiki arazi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile tecr\u00fcbe etmek, bu tecr\u00fcbe s\u0131ras\u0131nda da nelerin ne \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini iyice g\u00f6zlemleyip bildiklerini s\u00fcrekli geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fmak gerekir.<\/p>

\"\"<\/figure>


\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u0130nsanlarda da, t\u00fcm hayvanlarda da ayn\u0131 \u00f6zellik mevcuttur. Do\u011fada do\u011fup b\u00fcy\u00fcyen bir papa\u011fan nas\u0131l ki \u201cyabani\u201d tabiri ile ili\u015fiklendirilip, insandan ve di\u011fer bir\u00e7ok canl\u0131dan ka\u00e7\u0131yor, hepsine kar\u015f\u0131 s\u00fcrekli tetikte hareket ediyorsa, anne alt\u0131ndan \u00e7ok erken zamanda al\u0131n\u0131p insan kokusu ve s\u00fcrekli insan temas\u0131 ile yeti\u015ftirilen bir papa\u011fan da bunun tam tersine s\u00fcrekli insanla ya\u015fama e\u011filim g\u00f6stermektedir. Bunun sebebi yukar\u0131da t\u0131rnak i\u00e7erisinde vurgulanan olguda yatmaktad\u0131r. Tamamen do\u011fada do\u011fup yeti\u015fen papa\u011fan insanla tan\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131, temasa girmedi\u011fi, ara\u015ft\u0131rmad\u0131\u011f\u0131, insan hakk\u0131nda yeterli bilgiye ve tecr\u00fcbeye sahip olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in s\u00fcrekli olarak bir belirsizlik hissinde olur. Bu belirsizlik \u201cAcaba bana sald\u0131r\u0131r m\u0131, acaba bana zarar verir mi?\u201d vb. i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel kayg\u0131lar\u0131n ortaya koydu\u011fu reflekslerle kendisini g\u00f6sterir. Bu belirsizlik sonucunda ortaya \u00e7\u0131kan refleksler \u00f6z\u00fcnde korkudan kaynakl\u0131d\u0131r. Bunun kar\u015f\u0131t\u0131 olarak, s\u00fcrekli insanla temas halinde ve insan taraf\u0131ndan yeti\u015ftirilmi\u015f bir papa\u011fan devaml\u0131 olarak insanla tecr\u00fcbeler ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, insan hakk\u0131nda bilgi edinmi\u015f olur, ne yaparsa kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda insan\u0131n ne tepki verdi\u011fini \u00f6\u011frenmi\u015f olur ve ortaya bir al\u0131\u015f\u0131lagelmi\u015flik psikolojisi \u00e7\u0131km\u0131\u015f olur. Sonu\u00e7 olarak papa\u011fan, aralar\u0131nda ya\u015fanan fiili tecr\u00fcbe ile insan hakk\u0131nda bilgi edinmi\u015f olur, sahip oldu\u011fu bilgi sayesinde de var olan belirsizlikler ve belirsizlik i\u00e7erisindeki olas\u0131l\u0131klar ortadan kalkar. Bu \u015fekilde de bilgi sahibi olunan varl\u0131kla kendisi aras\u0131nda bir tedirginlik unsuru olarak \u201ckorku\u201d kalmaz. Ayn\u0131 \u015fey bir insan\u0131n t\u00fcr\u00fcn\u00fc bilmedi\u011fi bir y\u0131lan ile kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 durumunda da ortaya \u00e7\u0131kar. \u0130lk akla gelen \u201cYa zehirli bir t\u00fcrse ve beni \u0131s\u0131r\u0131rsa ne yapar\u0131m?\u201d mant\u0131\u011f\u0131 ile korku kendisini g\u00f6sterir. Buradaki \u201cYa\u201d y\u0131 s\u00f6yleyen insan daha \u00e7ok tehlike alt\u0131ndad\u0131r. \u201cYa\u201dy\u0131 s\u00f6yleten durum, kar\u015f\u0131s\u0131ndaki ile ilgili yeterli bilgiye veya hi\u00e7bir bilgiye sahip olmaman\u0131n getirdi\u011fi belirsizlikle ortaya \u00e7\u0131kan korkunun s\u00f6yletti\u011fi bir kayg\u0131sal s\u00f6yleyi\u015f bi\u00e7imidir. Yeterli bilgiye sahip de\u011filseniz her zaman \u201cen k\u00f6t\u00fc ihtimalleri\u201d de\u011ferlendirmek durumundas\u0131n\u0131zd\u0131r. Dolay\u0131s\u0131 ile bu sizi tedirgin edecektir. Fakat yeterli bilgiye sahipseniz ve t\u00fcr tayini yapabiliyorsan\u0131z veya daha \u00f6nceden bilgi sahibi olarak arazi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda defalarca kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir t\u00fcrse bu\u2026 \u0130\u015fte o zaman ortada belirsizlik yoktur, kar\u015f\u0131n\u0131zdaki t\u00fcr zehirsizse tamamen rahat hareket edebilece\u011finizi, en k\u00f6t\u00fc ihtimalle \u0131s\u0131r\u0131lsan\u0131z bile \u0131s\u0131r\u0131k b\u00f6lgesinde birka\u00e7 di\u015f deli\u011fi ile yaralanmadan ba\u015fka b\u00fcy\u00fck bir hayati risk olmayaca\u011f\u0131n\u0131 bilirsiniz. Yahut, kar\u015f\u0131n\u0131zdaki insan i\u00e7in riskli zehirli bir t\u00fcrse uzak durman\u0131z gerekti\u011fini veya nas\u0131l hareket etmeniz gerekti\u011finizi bilirsiniz. \u0130\u015fte yine t\u00fcm bu \u00f6rneklendirmeler bizlere bu bran\u015f\u0131n deneme\/yan\u0131lmadan ziyade, bushcraft ya\u015fam \u015feklinin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131nda belki de var olmayan, zamanla ortaya \u00e7\u0131karak, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ciddi geli\u015fme g\u00f6stermi\u015f bilim dallar\u0131n\u0131n genellemesiyle bilimin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ara\u015ft\u0131rma yaparak, akademik da\u011farc\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 geni\u015fleterek sahip oldu\u011fumuz bilginin do\u011fada arazi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 dahilinde uygulamal\u0131 \u015fekilde sentezlenmesinin izlenmesi gereken en do\u011fru yol oldu\u011funu ifade etmektedir. Mant\u0131ksal a\u00e7\u0131dan d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde de, \u00f6n\u00fcm\u00fczde \u201cBilim\u201d gibi yol , net veriler sunan bilimsel kaynaklar, ar\u015fivler kenarda dururken araziye k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne \u00e7\u0131k\u0131p, deneme\/yan\u0131lmayla \u00f6\u011frenmeye \u00e7al\u0131\u015farak hayat\u0131m\u0131z\u0131 riske etmek insano\u011flunun kullanmas\u0131 i\u00e7in sunulmu\u015f zekaya da ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Bunun tersi d\u00fc\u015f\u00fcncelere sahip ki\u015filer ise bilimi inkar eder zihniyette veya bilimi hi\u00e7e say\u0131p kendi bireysel tecr\u00fcbelerinin en y\u00fcksekte tutulmas\u0131 gerekti\u011fini savunan bir \u015fizofreni hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n pen\u00e7esinde bocalayan insanlard\u0131r. Bilim de kanunla\u015fmam\u0131\u015f hi\u00e7bir veri kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nmaz, kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nan bir verinin aksi ispatlan\u0131ncaya kadar da kay\u0131t alt\u0131ndaki veriler kanundur. Dolay\u0131s\u0131 ile bilim ar\u015fivlerinden yararlanma yolunda deneme\/yan\u0131lmaya yapmaya da gerek yoktur. Bushcraft bran\u015f\u0131nda ise \u00f6ng\u00f6r\u00fclen \u00f6nemli husus; iyi bir bushcrafter (do\u011fada hayat\u0131 idameci) \u0131n \u00f6ncelikle bilimsel pratik bir zekaya, s\u00fcrekli geli\u015ftirmeye \u00e7aba sarf etti\u011fi akademik bir da\u011farc\u0131\u011fa sahip olmas\u0131 ve zekas\u0131 ile da\u011farc\u0131\u011f\u0131n\u0131 kullanarak bran\u015f dahilindeki t\u00fcm yeteneklerini s\u00fcrekli geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gerekmektedir. Yani, var olan bran\u015f metodlar\u0131n\u0131 ezberlemek yerine, \u00f6\u011frenmek ve \u00f6\u011frenilen metodlar\u0131 s\u00fcrekli geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015farak, metot i\u00e7inden metot \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015fmak, bu do\u011frultuda da do\u011fay\u0131 olu\u015fturan ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fc sisteminin t\u00fcm zerrelerini inceleyerek anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmak asloland\u0131r.<\/p>

\"\"<\/figure>

Bushcraft bran\u015f\u0131, do\u011fada tekd\u00fcze \u015fekilde sadece uzun zaman ge\u00e7irmek veya do\u011fada s\u00fcrekli olarak bildi\u011finiz \u015feyleri tekrar ederek faaliyet g\u00f6stermek de\u011fildir. Do\u011fa s\u00fcrekli de\u011fi\u015fen ve devinim i\u00e7inde olan bir yap\u0131d\u0131r. \u00c7ok iyi bildi\u011finiz, tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131z ve defalarca kamp yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir b\u00f6lgeye her gidi\u015finizde ayn\u0131 yere gitti\u011finizi sanarak hareket etmek hata olacakt\u0131r. Her gidi\u015finizde bir \u015feyler mutlaka yer de\u011fi\u015fmi\u015f, gitmi\u015f, yerine yenisi gelmi\u015f, \u00fcremi\u015f, do\u011fan\u0131n sindirimine kar\u0131\u015fm\u0131\u015f (vb. bir\u00e7ok farkl\u0131l\u0131k) olacakt\u0131r. Yani k\u0131saca do\u011fa s\u00fcrekli de\u011fi\u015fim ve devinim halindeyse, s\u00fcrerlilik halinde bir tecr\u00fcbe yuma\u011f\u0131 olarak hareket eder. Bunun i\u00e7in de bushcraft bran\u015f\u0131 dahilinde do\u011fada s\u00fcrekli olarak g\u00f6zlemlemek ve haz\u0131rl\u0131kl\u0131 bulunmak durumu \u00e7ok \u00f6nemlidir. Bushcraft disiplininde \u201cOrman G\u00f6z\u00fc\u201d dedi\u011fimiz \u00f6zellik t\u00fcm insanlarda bulunsa da herkeste a\u00e7\u0131k olmay\u0131p, kullan\u0131lamamaktad\u0131r. Orman g\u00f6z\u00fc insanda yava\u015f yava\u015f a\u00e7\u0131l\u0131r ve g\u00f6rmeye ba\u015flar. \u201cBakmak ve G\u00f6rmek\u201d farkl\u0131 olgulard\u0131r yorumundan yola \u00e7\u0131karak \u015funu belirtmemizde fayda vard\u0131r; bir do\u011fada hayat\u0131 idamecinin orman g\u00f6z\u00fc a\u00e7\u0131k olmak durumundad\u0131r ki do\u011fayla uyum sa\u011flayarak ya\u015fam\u0131n\u0131 devam ettirebilsin. Do\u011fada ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in kendisine gerekli ihtiya\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131layabilsin, bunun i\u00e7in de do\u011fan\u0131n sundu\u011fu alternatifleri tespit etmesi ve bu alternatifleri zekas\u0131\/yetenekleri ile de\u011ferlendirerek kendisine do\u011fada konfor yaratabilmesi gerekmektedir. Dolay\u0131s\u0131 ile do\u011fadaki alternatifleri bakarak de\u011fil, g\u00f6rerek de\u011ferlendirebilirsiniz. Orman g\u00f6z\u00fc, \u00fczerinde \u00e7aba sarf edilen bilimsel bilgi da\u011farc\u0131\u011f\u0131n\u0131 geli\u015ftirdik\u00e7e ve geli\u015fen bilimsel bilgi da\u011farc\u0131\u011f\u0131n\u0131zda var olan verilerin do\u011fada arazi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ile do\u011frulu\u011funu tatbiki olarak g\u00f6rme yolunda kat edilen fiili ilerleme ile a\u00e7\u0131lmaya ba\u015flayacak, zamanla geli\u015fecektir. Orman g\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fcn a\u00e7\u0131lmas\u0131 sizin do\u011fayla uyum sa\u011flaman\u0131za olanak sa\u011flayacakt\u0131r. Bilgi ve tecr\u00fcbe da\u011farc\u0131\u011f\u0131n\u0131z seviyesinde do\u011fada zaman ge\u00e7irerek do\u011fay\u0131 meydana getiren t\u00fcm katmanlar\u0131 incelersiniz, hayvanlar\u0131, bitkileri, mantarlar\u0131\u2026, k\u0131saca do\u011fan\u0131n i\u015fleyi\u015fini g\u00f6zlemlersiniz ki, bu s\u00fcre\u00e7 size do\u011fan\u0131n dilini \u00f6\u011fretmeye ba\u015flar. Orman g\u00f6z\u00fcn\u00fcz a\u00e7\u0131l\u0131p daha iyi g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131k\u00e7a do\u011fay\u0131 daha iyi anlamaya ba\u015flars\u0131n\u0131z ki, git gide do\u011fada daha rahat hareket etmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 fark edersiniz. Fakat orman g\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fcn a\u00e7\u0131lmas\u0131 ve g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz\u00fcn iyice geli\u015fmesi uzun zaman ve tecr\u00fcbe s\u00fcreci gerektiren bir zaman s\u00fcrecidir. \u00d6rne\u011fin; orman g\u00f6z\u00fc kapal\u0131 bir insan\u0131n direkt olarak bakt\u0131\u011f\u0131 bir konifer (ibreli, i\u011fne yaprakl\u0131) ormanda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc a\u011fa\u00e7lar onun i\u00e7in sadece \u201c\u00c7am\u201d a\u011fac\u0131d\u0131r ve orman onun i\u00e7in \u201cye\u015filin tonlar\u0131n\u0131 olu\u015fturan bitki b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc\u201d d\u00fcr. Fakat, orman g\u00f6z\u00fc a\u00e7\u0131k bir do\u011fada hayat\u0131 idameci bakt\u0131\u011f\u0131 konifer ormana direkt bakt\u0131\u011f\u0131nda o do\u011frultuda bulunan \u00e7am t\u00fcrlerini ay\u0131rt eder, bitki t\u00fcrlerini ay\u0131rt eder, hangi a\u011fa\u00e7 t\u00fcrlerinin alt\u0131nda hangi mantar t\u00fcrlerinin bulunabilece\u011fini tahmin eder, hangi bitkilerin yak\u0131n\u0131nda hangi canl\u0131lar\u0131n ya\u015f\u0131yor olabildi\u011fini bilir, arazi yap\u0131s\u0131na g\u00f6re su kaynaklar\u0131n\u0131n nerelerde bulunabilece\u011fini tahmin eder \u2026 Bu ve bunlar gibi durumlar orman g\u00f6z\u00fc a\u00e7\u0131k bir do\u011fada hayat\u0131 idamecinin g\u00f6rebilece\u011fi ayr\u0131nt\u0131lard\u0131r. Hayat\u0131nda do\u011fada \u00e7ok fazla zaman ge\u00e7irmemi\u015f bir insan\u0131n orman g\u00f6z\u00fcn\u00fcn a\u00e7\u0131k olmas\u0131n\u0131 bekleyemezsiniz. Do\u011fada fazla zaman ge\u00e7irmemi\u015f insanlar i\u00e7in bakt\u0131klar\u0131 y\u00f6ndeki g\u00f6r\u00fcnt\u00fc onlar i\u00e7in sadece a\u011fa\u00e7 ve bitki toplulu\u011fu olup, ye\u015fillik bir alan ile birlikte genel bilgilerle bu orman alan\u0131 i\u00e7erisinde \u00e7e\u015fitli hayvanlar\u0131n ya\u015f\u0131yor olmas\u0131 halini ifade eder. Bu durum da k\u0131s\u0131tl\u0131 bir alg\u0131 mekanizmas\u0131yla hareket etmesi, bu k\u0131s\u0131tl\u0131 alg\u0131 mekanizmas\u0131n\u0131n da kendisine do\u011fada \u00e7ok fazla konfor sa\u011flayamamas\u0131 durumuna tekam\u00fcl eder. Yani, orman g\u00f6z\u00fc a\u00e7\u0131k olmayan bir insan g\u0131da ihtiyac\u0131 hissetti\u011finde neyin g\u0131da olarak t\u00fcketilebilece\u011fini bilemez veya bildi\u011fi birka\u00e7 kli\u015fe alternatiften ba\u015fka bir \u015feyi de\u011ferlendiremez. (Tabii bildikleri bulundu\u011fu b\u00f6lgede varsa.). Bunun yan\u0131nda g\u0131da ihtiyac\u0131 durumunda kendisine alternatif g\u0131da kaynaklar\u0131n\u0131 temin etmek i\u00e7in alternatif tespitinde bulunamaz. \u00d6rne\u011fin, orman g\u00f6z\u00fc a\u00e7\u0131k olmayan bir insan halk aras\u0131nda istiridye mantar\u0131 olarak bilinen \u201cPleurotus ostreatus\u201d t\u00fcr\u00fcn\u00fcn a\u011faca ba\u011f\u0131ml\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmeyip, bu t\u00fcr\u00fc yerde arayabilir. G\u00fcnlerce de arasa bu t\u00fcr\u00fc toprak \u00fcst\u00fcnde bulmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Fakat orman g\u00f6z\u00fc a\u00e7\u0131k bir do\u011fada hayat\u0131 idameci gerekli bilgiye ve deneyime sahip oldu\u011fu i\u00e7in, bu t\u00fcr\u00fc ar\u0131yorsa, t\u00fcr\u00fcn a\u011fa\u00e7 mantarlar\u0131 s\u0131n\u0131f\u0131na dahil olup, hangi a\u011fa\u00e7 t\u00fcrleri \u00fczerinde yeti\u015fti\u011fini bilerek aramay\u0131 bu t\u00fcr a\u011fa\u00e7lar\u0131n bulundu\u011fu b\u00f6lgede yaparak hedefe ula\u015fma yolunda h\u0131zl\u0131 bir yol kat eder. Bu basit \u00f6rnek orman g\u00f6z\u00fcn\u00fcn a\u00e7\u0131k olmas\u0131n\u0131n \u00f6nemini rahatl\u0131kla ortaya koymaktad\u0131r. Orman g\u00f6z\u00fc a\u00e7\u0131k bir insan rastgele bakt\u0131\u011f\u0131 bir orman b\u00f6lgesindeki bitkileri tek tek ay\u0131rt edebilip, bakt\u0131\u011f\u0131 do\u011frultuda ka\u00e7 bitki t\u00fcr\u00fc oldu\u011funu tespit edebilirken, orman g\u00f6z\u00fc a\u00e7\u0131k olmayan birisi i\u00e7in bakt\u0131\u011f\u0131 y\u00f6nde sadece ye\u015filin tonlar\u0131nda bir bitki yuma\u011f\u0131 vard\u0131r.<\/p>

\"\"<\/figure>

Bushcrafter (Do\u011fada Hayat\u0131 \u0130dameci) orman g\u00f6z\u00fc a\u00e7\u0131k ve do\u011faya optimumda uyum sa\u011flayabilen insan olarak de\u011ferlendirildi\u011finde kendisini sadece belli bir co\u011frafyada geli\u015ftirmeyi hedef almak yerine, kendi co\u011frafyas\u0131ndan ba\u015flayarak t\u00fcm d\u00fcnya co\u011frafyas\u0131 \u00fczerinde bilgi edinip deneyim kazanma yolunda ilerlemeyi hedef almal\u0131d\u0131r. \u0130yi bir bushcrafter S\u0131cak \u0130klimler (Ekvatoral, Tropikal(Subtropikal\/Savan), Muson, \u00c7\u00f6l \u0130klimleri), Il\u0131man \u0130klimler (Akdeniz, Okyanusal, Karasal, Step (Yar\u0131 Kurak) \u0130klimler) ve So\u011fuk \u0130klimler (Tundra (Kutup Alt\u0131 \u0130klim), Kutup \u0130klimi, Y\u00fcksek Da\u011f \u0130klimi) \u015feklinde t\u00fcm iklim tiplerine uyum sa\u011flayabilme bilgi ve tecr\u00fcbesine ula\u015fmaya \u00e7aba sarf etme yolunda hi\u00e7 durmadan ilerlemeye odaklanm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6lgesel bushcraft ya\u015fam \u015fekli insano\u011flunun varolu\u015fundan bu yana deneme\/yan\u0131lma yoluyla bir \u015fekilde hayatta kalabilme u\u011fruna s\u00fcregeldiyse de, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde zeka d\u00fczeyi \u00e7ok daha geli\u015fmi\u015f insano\u011flu i\u00e7in daha ak\u0131lc\u0131 yollara ba\u015fvurarak, bilim \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, t\u00fcm iklim \u015fartlar\u0131 ve co\u011frafyalara g\u00f6re adapte olabilme hedefiyle ilerlenmesi gereken bir disiplindir. Deneme\/yan\u0131lma yoluyla ilerleme kaydedip, s\u00fcrekli ge\u00e7ti\u011fi yerlerde ne oldu\u011funu ezberlemi\u015f bir \u00e7oban y\u0131llarca kendi b\u00f6lgesinde gide gele nerede su var, nerede hangi bitki , nerede hangi mantar, nerede hangi hayvanlar var bilebilirken, farkl\u0131 bir b\u00f6lgede ezbere dayal\u0131 olarak veya g\u00f6rsel haf\u0131zaya dayal\u0131 olarak pek de bir ilerleme kaydedemez. Fakat olabildi\u011fince fazla bilim dal\u0131 \u00fczerine da\u011farc\u0131k geli\u015ftirmi\u015f ve bu bilgi da\u011farc\u0131\u011f\u0131n\u0131 tatbiki arazi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile b\u00fct\u00fcnle\u015ftirmi\u015f bir do\u011fada hayat\u0131 idameci i\u00e7in b\u00f6lgenin \u00e7ok fazla bir \u00f6nemi yoktur. Arazi yap\u0131s\u0131n\u0131 orman g\u00f6z\u00fc yard\u0131m\u0131 ile inceledi\u011fi zaman, da\u011farc\u0131\u011f\u0131ndaki akademik veriler do\u011frultusunda bilimsel sistematikte sebep\/sonu\u00e7 ili\u015fkisi ile nerede hangi bitkilerin, nerede hangi mantarlar\u0131n, nerede hangi canl\u0131lar\u0131n, nerede su kaynaklar\u0131n\u0131n vb. alternatiflerin bulunup bulunmayaca\u011f\u0131n\u0131 bilebilir. Daha \u00f6nce de bahsetti\u011fimiz gibi, bilimsel veriler nettir ve net sonu\u00e7lar\u0131 i\u00e7erirler. Basit bir \u00f6rnekle, uzun y\u0131llar botanik, mikoloji, dendroloji, zooloji, entomoloji, herpetoloji vb. bilim dallar\u0131 ile ilgilenmi\u015f bir insanla, uzun y\u0131llar belli bir co\u011frafyada s\u00fcrerlilik halinde yol yapm\u0131\u015f bir insan\u0131n t\u00fcr bilgisi aras\u0131nda k\u0131yas yapmak \u00e7ok mant\u0131kl\u0131 olmayacakt\u0131r. Birisi i\u00e7in atalardan ezberletilmi\u015f ve g\u00f6rsel haf\u0131zaya dayal\u0131 ay\u0131rt edilebilen, sadece tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 belli zehirsiz mantarlar yenilebilir olarak de\u011ferlendirilip di\u011fer bilmedi\u011fi mantarlar\u0131 ara\u015ft\u0131rmak yerine uzak durup, geri kalanlar\u0131n\u0131 zehirli sayan biriyle, mantarlar\u0131 \u201czehirsiz yenilebilir mantarlar\u201d, \u201czehirsiz yenilmeyen mantarlar\u201d, \u201czehirli \u00f6l\u00fcmc\u00fcl olmayan mantarlar\u201d, \u201czehirli \u00f6l\u00fcmc\u00fcl mantarlar\u201d, \u201cFarmakolojide kullan\u0131lan mantarlar\u201d gibi k\u0131staslara ay\u0131rarak bilimsel literat\u00fcre g\u00f6re t\u00fcrleri inceleyen, ara\u015ft\u0131ran birinin idrak etme sistemati\u011fi aras\u0131nda da k\u0131yas yapmak \u00e7ok fazla mant\u0131kl\u0131 olmayacakt\u0131r. \u00d6rne\u011fin; (konu mantarlar \u00f6rne\u011fiyle devam ederken) \u0130svi\u00e7re Mantar Uzmanlar\u0131 Kurulu\u015fu (VAPKO) \u2018nun \u00fclkemiz mantar uzmanlar\u0131ndan birisi olan Jilber Barut\u00e7iyan\u2019\u0131n \u00fclkemizde yapt\u0131\u011f\u0131 bir arazi ve y\u00f6resel ara\u015ft\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n kay\u0131tlar\u0131ndan birisinde \u00e7ok g\u00fczel bir \u00f6rnek verilmi\u015ftir. Jilber Barut\u00e7iyan Anadolu\u2019da bir b\u00f6lgede k\u00f6y\u00fcn birinde mantar arazi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yapt\u0131ktan sonra b\u00f6lge halk\u0131yla bir rop\u00f6rtaj yapm\u0131\u015ft\u0131r. Rop\u00f6rtaj s\u0131ras\u0131nda b\u00f6lge halk\u0131n\u0131n en \u00e7ok t\u00fcketti\u011fi mantar t\u00fcrlerini k\u00f6y halk\u0131na sormu\u015ftur. Ortaya \u00e7\u0131kan yorumlar \u015f\u00f6yledir; Kuzu Mantar\u0131, Kuzu G\u00f6be\u011fi Mantar\u0131, Etlice Mantar\u0131, \u00c7\u0131ntar Mantar\u0131 gibi y\u00f6resel isimler verilerek her birisi farkl\u0131 bir mantara ayn\u0131 ismi de verebilmektedir. Ard\u0131ndan Jilber Barut\u00e7iyan k\u00f6yl\u00fcn\u00fcn toplad\u0131\u011f\u0131 Kuzu G\u00f6be\u011fi mantar\u0131 olarak bilinen (Morchella familyas\u0131) t\u00fcrlerden birka\u00e7\u0131n\u0131n aras\u0131nda \u201cYalanc\u0131 Kuzu G\u00f6be\u011fi veya Ek\u015fi Memed\u201d y\u00f6resel ismi ile bilinen \u201cGyromitra esculenta\u201d t\u00fcr\u00fc mantar\u0131 g\u00f6r\u00fcp k\u00f6y halk\u0131na bu mantar\u0131 \u00f6l\u00fcmc\u00fcl zehirli oldu\u011fu konusunda bilgi vermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, k\u00f6y halk\u0131 konu\u015fmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u201cHoca sen yanl\u0131\u015f biliyorsun, bu mantar zehirli falan de\u011fil, biz y\u0131llard\u0131r severek yeriz. \u00c7ok lezzetli kuzu g\u00f6be\u011fi mantarlar\u0131ndand\u0131r bu mantar.\u201d diye diretmi\u015fler. Bunun \u00fczerine Jilber hoca halka k\u00f6y i\u00e7inde kal\u0131tsal bir rahats\u0131zl\u0131k olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sormu\u015f ve ald\u0131\u011f\u0131 cevap; \u201c K\u00f6yde en \u00e7ok b\u00f6brek yetmezli\u011fi ve karaci\u011fer problemleri g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. K\u00f6ydeki insanlar\u0131n \u00f6l\u00fcm ya\u015f\u0131 ortalamas\u0131 altm\u0131\u015fl\u0131 ya\u015flard\u0131r.\u201d. Bu durumun cevab\u0131 bilimsel kaynaklarda g\u00fcn gibi ortadayken, kendisine g\u00fcveni \u00e7ok y\u00fcksek olan vatanda\u015f\u0131m\u0131z atalar\u0131ndan ald\u0131klar\u0131 ezber bilgilere g\u00fcvenerek v\u00fccutlar\u0131na toksin depolamaktad\u0131rlar. Gyromitra esculenta t\u00fcr\u00fc olarak bilinen mantar t\u00fcr\u00fc g\u00f6rsel olarak bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 g\u00f6ze g\u00f6re yenilebilen zehirsiz Morchella t\u00fcrlerine g\u00f6re \u00e7ok bariz fiziki farkl\u0131l\u0131klar ta\u015f\u0131sa da, ezber mant\u0131kla hareket eden birisinin yenilebilen t\u00fcrlere \u00e7ok benzetebilece\u011fi bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcme sahiptir.<\/p>

\"\"<\/figure>

Bu t\u00fcr (Gyromitra esculenta) ayn\u0131 zamanda yap\u0131s\u0131nda \u201cmetil hidrazin\u201d ismiyle bilinen son derece zehirli bir molek\u00fcl bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r.(Bu mantar\u0131n i\u00e7eri\u011finde Gyromitrine bulunur = MMH: Mono-Methyl-Hydrazine f\u00fcze yak\u0131t\u0131 olarak kullan\u0131lan bir maddedir.) Bu molek\u00fcl u\u00e7ucu \u00f6zellikte olup mantar pi\u015firilirken maruz kald\u0131\u011f\u0131 \u0131s\u0131 ile metil hidrazinin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc u\u00e7arak (belli bir k\u0131sm\u0131 mantarda kal\u0131p, t\u00fcketen ki\u015finin v\u00fccuduna aktar\u0131l\u0131r) havaya kar\u0131\u015f\u0131p etkisi azal\u0131r ve t\u00fcketen ki\u015fiyi \u00f6ld\u00fcrmez. Fakat, uzun s\u00fcreli olarak devaml\u0131l\u0131k halinde t\u00fcketilen bu mantardan al\u0131nan d\u00fc\u015f\u00fck dozlu metil hidrazin v\u00fccutta birikerek b\u00f6brek ve karaci\u011fer hastal\u0131klar\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere \u00f6l\u00fcmc\u00fcl hastal\u0131klara sebep olmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca pi\u015firim s\u0131ras\u0131nda bu mantardan \u0131s\u0131 ile buharla\u015farak havaya kar\u0131\u015fan metil hidrazin de zehirlidir. Bu mantar\u0131n pi\u015firilmeden direkt t\u00fcketilmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz \u00f6l\u00fcmle sonu\u00e7lanacakt\u0131r. Bu bilgiler bilim d\u00fcnyas\u0131 taraf\u0131ndan kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f net verilerken, k\u00f6yde yeti\u015fmi\u015f bir \u00e7oban veya k\u00f6y halk\u0131 taraf\u0131ndan bilinmemekle birlikte, bilim d\u00fcnyas\u0131na kafa tutar \u015fekilde \u201cHoca sen yanl\u0131\u015f biliyorsun. Biz atalar\u0131m\u0131zdan b\u00f6yle g\u00f6rd\u00fck.\u201d anlat\u0131mlar\u0131yla do\u011frulu\u011funun reddedilmesi durumuna kadar gidebilmektedir. (Atalardan g\u00f6r\u00fclen\/duyulan bilgiler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda t\u00fcketti\u011finiz bu mantar, sizi yedikten sonras\u0131 \u00f6ld\u00fcrmemesi bu t\u00fcr\u00fcn size faydal\u0131 oldu\u011fu anlam\u0131na gelmemekle birlikte, sizi yava\u015f yava\u015f \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bilgisi bilimsel kaynaklarda sabittir. Anadolu k\u00f6ylerinde yapaca\u011f\u0131n\u0131z basit bir sohbette bu mantar t\u00fcr\u00fcn\u00fcn halen \u201cKuzu G\u00f6be\u011fi\u201d t\u00fcrlerinden birisi olarak an\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ve k\u0131rsal kesimdeki halk\u0131n bu mantar\u0131 s\u00fcrekli t\u00fcketti\u011fine \u015fahit olabilirsiniz. B\u00f6lge \u00e7evresindeki resmi mantar zehirlenmesi hastane kay\u0131tlar\u0131n\u0131 inceledi\u011finizde de \u201cGyromitra Sendromu\u201d en \u00e7ok kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131n\u0131z sonu\u00e7lard\u0131r. T\u00fcr\u00fcn isminde (Gyromitra esculenta) ge\u00e7en \u201cesculenta\u201d kelimesinin T\u00fcrk\u00e7e kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u201clezzetli\u201d demektir. Fakat bu t\u00fcr\u00fcn lezzetli olmas\u0131 \u00f6l\u00fcmc\u00fcl olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez !!! S\u00f6z konusu \u201c\u0130NSAN HAYATI\u201d ise bu konuya bu kadar s\u0131\u011f bakmamak gerekmektedir !!!\u201d. \u201c\u00d6ld\u00fcrm\u00fcyorsa iyidir.\u201d gibi, sebep\/sonu\u00e7 ili\u015fkisi kurmadan d\u00fcz mant\u0131kla ilerlemek insana kaybettirmek d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir \u015fey kazand\u0131rmaz.) \u0130\u015fte kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f bu rop\u00f6rtajda ortaya \u00e7\u0131kan durumun ciddiyeti \u00e7er\u00e7evesinde, bushcrafter (do\u011fada hayat\u0131 idameci) olmak bab\u0131nda, ad\u0131 \u00fcst\u00fcnde \u201cHAYATI \u0130DAME ETT\u0130RMEK\u201d ise ama\u00e7, kesinlikle \u201cbilimsel literat\u00fcre \u00f6ncelikli yer vermek\u201d ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Amac\u0131n\u0131z hayat\u0131n\u0131z\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmekse, do\u011fada hayati riskleri minimuma \u00e7ekebilmek ilk ama\u00e7 olmal\u0131d\u0131r ki, bunun da yolu deneme\/yan\u0131lmadan ge\u00e7mek yerine kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f net verileri de\u011ferlendirmeye alarak, arazide uygulamal\u0131 olarak metodsal ve sistematik hareket etmekten ge\u00e7er.<\/p>

\"\"<\/figure>

\u00a0\u00a0(\u00d6rneklendirme ve anlat\u0131mlarda ge\u00e7en \u00e7obanl\u0131k mesle\u011fi, aborjin yerlileri, k\u0131rsal kesimde ya\u015fayan halk \u00fczerine yap\u0131lan yorumlar tamamen bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar sonucunda ortaya konulmu\u015f veriler \u00fczerinden anlat\u0131mlara dahil edilmi\u015flerdir. Yap\u0131lan yorumlar bireysel olmay\u0131p, bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 yans\u0131tan anlat\u0131mlard\u0131r. Buradan \u015funu da belirtmek gerekmektedir ki; \u00e7obanl\u0131k mesle\u011fini icra eden bir birey, ilkel kabile \u00fcyelerinden herhangi birisi, k\u0131rsal kesimden veya metropol ya\u015fam\u0131ndan herhangi bir insan da hi\u00e7 ayr\u0131m yap\u0131lmaks\u0131n\u0131z iyi bir \u201cdo\u011fada hayat\u0131 idameci\u201d olabilir. \u00d6nemli olan, ki\u015finin k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne inan\u0131lan tabu haline getirilmi\u015f inan\u00e7lara, hurafelere inanarak ve sadece ezberlenilmi\u015f belli ba\u015fl\u0131 bilgilere ba\u011fl\u0131 kal\u0131p s\u00fcrekli ayn\u0131 \u015feyleri tekrar eder \u015fekilde ya\u015famak yerine, bilimsel da\u011farc\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrekli ara\u015ft\u0131rmalarla geli\u015ftirmeye ve da\u011farc\u0131\u011f\u0131na katt\u0131klar\u0131n\u0131 do\u011fada tatbiki olarak inceleyerek, uygulayarak ilerlemeye, kendisini geli\u015ftirmeye \u00e7aba g\u00f6stermesi ger\u00e7ek bir \u201cdo\u011fada hayat\u0131 idameci\u201d (bushcrafter) olmas\u0131na olanak sa\u011flayacakt\u0131r. \u201cAdam \u00e7obanl\u0131k m\u0131 yapacak, bilim adam\u0131 m\u0131 olacak?\u201d gibi olas\u0131 bir tekd\u00fcze yoruma kar\u015f\u0131l\u0131k olarak da \u015funu eklemek isterim; \u201cHer birey kendisinden mesul olup, kendi geli\u015fiminin s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 kendisi belirler. Burada anlat\u0131lmak istenen, ki\u015finin bilim adam\u0131 olmaya \u00e7aba sarf etmesinden ziyade, ki\u015finin \u201cbilimsel ve ak\u0131lc\u0131\u201d bir ya\u015fam s\u00fcrmeye \u00e7aba sarf etmesiyle birlikte \u201cbilin\u00e7li ya\u015fama\u201d ad\u0131m atmas\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r. Hurafeler ve yerel tabular insano\u011flunun ilerleyi\u015fine gem vururken, bilimsel mant\u0131k her zaman ilerleme y\u00f6n\u00fcnde h\u0131z kazand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d. Bu ba\u011flamda \u00e7evremden de verebilece\u011fim \u00e7ok fazla \u00f6rnek arkada\u015f\u0131m bulunmakla birlikte, \u00f6zellikle \u00e7obanl\u0131k mesle\u011fini ya\u015fam\u0131 boyunca devam ettirmi\u015f ve ettirmekte olan bir\u00e7ok arkada\u015f\u0131m var. E\u011fitim veya faaliyet kamplar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda, sadece kendimi ve do\u011fay\u0131 dinlemek i\u00e7in araziye \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131mda bu arkada\u015flar\u0131m\u0131 s\u0131k s\u0131k ziyaret etmeye \u00f6zen g\u00f6sterir, onlarla s\u00fcr\u00fclerini g\u00fcder ve bol bol sohbet edip etkile\u015fimde bulunurum. B\u00f6lgelerinde ya\u015fad\u0131klar\u0131 do\u011fa olaylar\u0131n\u0131 bana aktarmalar\u0131n\u0131 isterim ve ben de arazilerde kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131m\u0131 onlara aktarmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131m ki etkile\u015fim tek y\u00f6nl\u00fc de\u011fil, iki tarafl\u0131 payla\u015f\u0131m sinerjisi halini als\u0131n. Bir\u00e7ok tekd\u00fcze d\u00fc\u015f\u00fcnce sistemine ayk\u0131r\u0131 gelen, al\u0131\u015f\u0131lagelmi\u015flikten \u00e7ok uzak, s\u00fcrekli kendisini geli\u015ftirmeye \u00e7aba sarf eden, akademik literat\u00fcr\u00fc takip eden, muhte\u015fem bir bilimsel da\u011farc\u0131\u011fa sahip , \u00f6\u011frendiklerini arazide ara\u015ft\u0131rmaya \u00e7aba sarf eden \u201c\u00c7oban\u201d arkada\u015flar\u0131m var ki her birisi benim i\u00e7in \u00e7ok de\u011ferlidir. Bilinmelidir ki, \u201c\u00d6nemli olan insan\u0131n kendi fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 i\u00e7erisinde, kendi ya\u015fam\u0131n\u0131n ve ya\u015fam amac\u0131n\u0131n fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131na varmas\u0131d\u0131r.\u201d. Profes\u00f6r var, \u201cProfes\u00f6r !\u201d var. \u00c7oban var, \u201c\u00c7oban!\u201d var. \u0130nsan var, \u201c\u0130nsan!\u201d var\u2026 (Birey kendisine ne kadar ne katmay\u0131 ba\u015far\u0131rsa, kendisi de kendisine katmay\u0131 ba\u015fard\u0131klar\u0131 ger\u00e7ekli\u011finde ve kendisine katt\u0131klar\u0131 kadar vard\u0131r.). G\u00f6n\u00fcl ister ki, k\u0131rsal b\u00f6lge insan\u0131 da, metropol insan\u0131 da bu d\u00fc\u015f\u00fcnsel yap\u0131da bir ya\u015fama eri\u015fsinler ki, do\u011fa daha ya\u015fanabilir ve ya\u015fat\u0131labilir olsun !!! \u0130nsano\u011flu, bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu do\u011fan\u0131n kendi egosuna kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z hizmet etmek zorunda olan k\u00f6lesiymi\u015f gibi ya\u015famas\u0131ndan ve bu yanl\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fcnselden s\u0131yr\u0131larak, do\u011fayla b\u00fct\u00fcnle\u015febilmeyi ama\u00e7 edinsin, \u00e7aba sarf etsin !!! Unutulmamal\u0131d\u0131r ki; \u201cHi\u00e7bir canl\u0131n\u0131n e\u011fitimi ya\u015fam\u0131 sonlanana kadar bitmez. T\u00fcm canl\u0131lar ya\u015famlar\u0131n\u0131n her saniyesinde, fark\u0131nda olsunlar veya olmas\u0131nlar, s\u00fcrekli olarak yeni tecr\u00fcbelere \u015fahit olurlar. \u0130nsano\u011flu da bu tecr\u00fcbelerin fark\u0131nda olabildi\u011fi ve kendisine katabildikleri kadar\u0131yla \u201c\u0130NSAN\u201d olmay\u0131 ba\u015farabilir.)<\/p>

\"\"<\/figure>

Yukar\u0131da belli birka\u00e7 konuyu \u00f6rnek alarak a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapmaya ve \u00f6nemini belirtmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6nemli ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 do\u011fada sadece mantarlar, y\u0131lanlar vb. konulardan hari\u00e7 bir\u00e7ok farkl\u0131 konu ile de \u00f6rneklendirerek a\u00e7\u0131klayabiliriz. Her bir \u00f6rne\u011fin ortaya koydu\u011fu sonu\u00e7, bilimin insan zekas\u0131 ve teknikle bir araya getirilmesinin en do\u011fru yol oldu\u011funun ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131d\u0131r.
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Yukar\u0131da de\u011finmi\u015f oldu\u011fumuz konular ve \u00f6rneklendirmeler do\u011frultusunda;
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0BUSHCRAFT (Do\u011fada Hayat\u0131 \u0130dame) D\u0130S\u0130PL\u0130N\u0130; \u201cs\u00fcrekli geli\u015ftirilmesi gereken bilimsel da\u011farc\u0131k \u00e7er\u00e7evesinde do\u011fada tatbiki \u00e7al\u0131\u015fmalar yaparak\u201d kazan\u0131l\u0131p, geli\u015ftirilebilen bir disiplin olup, s\u00fcrerlilik halinde geli\u015ftirilerek ileri ta\u015f\u0131nmas\u0131 ama\u00e7lanmal\u0131d\u0131r.<\/p>

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Unutulmamal\u0131d\u0131r ki; \u201cHi\u00e7bir canl\u0131 do\u011fa ile m\u00fccadele edemez. Do\u011fayla uyum sa\u011flayabildi\u011fin oranda, g\u00f6sterdi\u011fin sayg\u0131 nispetinde do\u011fa sana imkan tan\u0131yarak hayatta kalman\u0131 sa\u011flar. M\u00fccadele etmeye \u00e7al\u0131\u015fma, sayg\u0131 duy ve uyum sa\u011fla !!! \u201c.<\/p>

\u00a0B\u00fct\u00fcn\u00fc olu\u015fturan hi\u00e7bir par\u00e7a (do\u011fay\u0131 olu\u015fturan insano\u011flu da dahil olmak \u00fczere t\u00fcm canl\u0131lar) b\u00fct\u00fcn\u00fcn g\u00fcc\u00fcne ve kudretine kar\u015f\u0131 durma \u015fans\u0131na sahip de\u011fildir. Dolay\u0131s\u0131yla \u201cDo\u011fada Ya\u015fam M\u00fccadelesi, Do\u011fada Ya\u015fam Sava\u015f\u0131 vb.\u201d anlat\u0131mlar y\u00fcksek oranda ger\u00e7ekli\u011fe ayk\u0131r\u0131, ajite anlat\u0131m bi\u00e7imleridir. Hi\u00e7bir canl\u0131 do\u011fan\u0131n g\u00fcc\u00fc ve kudreti kar\u015f\u0131s\u0131nda kendisini s\u0131namay\u0131 dahi d\u00fc\u015f\u00fcnmemelidir. T\u00fcm canl\u0131lar\u0131n maddi ve manevi bir dayanma limiti vard\u0131r. Dolay\u0131s\u0131 ile do\u011faya kar\u015f\u0131 durmaya, onunla m\u00fccadele etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsan\u0131z eninde sonunda limitinizin e\u015fi\u011fine gelecek ve bu e\u015fi\u011fin ilerisine ge\u00e7ti\u011finiz anda t\u00fckenecek, do\u011fa taraf\u0131ndan yutulacak ve do\u011fan\u0131n sindirimine kar\u0131\u015facaks\u0131n\u0131z. Bunun tarihte bir\u00e7ok kay\u0131tl\u0131 \u00f6rne\u011fi mevcut olup, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de benzer \u00f6rnekler ya\u015fanmaya devam etmektedir. Do\u011fada orman g\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fc kullanarak, do\u011fan\u0131n size verdi\u011fi mesajlar\u0131 g\u00f6rerek, duyarak anlayabilirseniz, do\u011fan\u0131n sizinle konu\u015ftu\u011funa \u015fahit olursunuz. (Do\u011fa asl\u0131nda s\u00fcrekli olarak kendisini olu\u015fturan her bir zerresi ile konu\u015fur, kendi i\u015fleyi\u015f sistemini bu yolla y\u00f6netir. Sen \u015funu yap, sen burada bunu yapmal\u0131s\u0131n gibi mesajlar\u0131 kendi diliyle bir\u00e7ok farkl\u0131 \u015fekilde canl\u0131 ve cans\u0131z varl\u0131klara iletip uygulat\u0131r. \u00d6nemli olan, ki\u015finin do\u011fan\u0131n kendisine verdi\u011fi mesajlar\u0131, i\u00e7inde bulundu\u011fu do\u011fal co\u011frafyadaki di\u011fer canl\u0131\/cans\u0131z varl\u0131klara verdi\u011fi mesajlar ile b\u00fct\u00fcnle\u015ftirerek kendisine \u00e7\u0131kar\u0131mlar sa\u011flayabilmesidir.) Bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda, do\u011fan\u0131n dilini kullanarak ona uyum sa\u011flay\u0131p, siz de do\u011fa ile konu\u015fmay\u0131 ba\u015far\u0131rsan\u0131z, konu\u015fabildi\u011finiz oranda ve ona g\u00f6sterdi\u011finiz sayg\u0131 nispetinde do\u011fada rahat edersiniz ve hayat\u0131n\u0131z\u0131 idame ettirirsiniz. Bu, do\u011fada eri\u015febilece\u011finiz en muhte\u015fem kademedir ki, bu noktada do\u011fayla b\u00fct\u00fcnle\u015febilme yetisi kazanm\u0131\u015f olursunuz. Fakat bu anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar basit bir s\u00fcre\u00e7 olmay\u0131p, uzun y\u0131llar do\u011fada ya\u015fam s\u00fcrerek, s\u00fcrekli ara\u015ft\u0131rmalar yaparak do\u011fada tatbiki ilerleyi\u015f ile elde edilebilecek mukaddes ve sayg\u0131 duyulmas\u0131 gereken bir \u00f6zelliktir.<\/p>

\"\"<\/figure>\n\n
\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n Oylama Yap<\/span>\n <\/div>\n <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00a0Bushcraft; \u0130ngilizce k\u00f6kenli \u201cBush\u201d ve \u201cCraft\u201d kelimelerinden t\u00fcremi\u015f bir terimdir.\u201cBush\u201d kelimesinin T\u00fcrk\u00e7e kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u201c\u00e7al\u0131, \u00e7al\u0131l\u0131k arazi\u201d gibi anlamlara kar\u015f\u0131l\u0131k gelse…<\/p>\n","protected":false},"author":990005,"featured_media":3884,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15,645],"tags":[838,840,837,839,461,127],"class_list":["post-3883","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kampcilik","category-makale","tag-bushcraft-disiplini-nedir","tag-bushcraft-dogada-hayati-iademe","tag-bushcraft-nedir-2","tag-dogada-hayati-idame-disiplini-nedir","tag-extreme-outdoor","tag-extreme-outdoor-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.extremeoutdoor.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3883","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.extremeoutdoor.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.extremeoutdoor.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.extremeoutdoor.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/990005"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.extremeoutdoor.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3883"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.extremeoutdoor.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3883\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3897,"href":"https:\/\/blog.extremeoutdoor.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3883\/revisions\/3897"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.extremeoutdoor.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3884"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.extremeoutdoor.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3883"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.extremeoutdoor.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3883"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.extremeoutdoor.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3883"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}