Yüksek disiplin, cesaret, organizasyon, ön hazırlık, planlama yeteneği, olağanüstü performans; sualtı yaşamı, deniz ve denizcilik hakkında inanılmaz bir bilgi birikimi gerektirir. Seyircisi yoktur ancak etkinlik sonunda avlanılan balıklarla birlikte aktiviteye seyircilerde dâhil olur. Sporcu sadece rakiplerle değil doğa koşulları ile de mücadele eder. Zıpkınla balık avı, nefesini tutarak ve başka bir hava kaynağından yararlanmadan kendisinden çok daha avantajlı konumdaki balığı, ona derinlere kaçma ve saklanma avantajıda vererek avlama becerisi gösteren sporcular için gerçek bir mücadeledir .Diğer spor dallarında olduğu gibi simgesel değil gerçeklere dayanan bir aktivitedir.
Zıpkınla balık avcılığı hedef avın avlandığı tek avcılık şeklidir. Mevcut diğer avcılık yöntemlerinde hedef ava ulaşmak için birçok canlıyı öldürmek ve acı çektirmek zorunda kalırsınız. Bilimsel olarak söylemek gerekirse diğer avcılık yöntemlerinde var olan gözlenemeyen ölümler, yemler, hayalet ağlar ve hedefdışı av oranları zıpkınla balık avında geçerli değildir. Zıpkınla görerek avladığınız bir balık dışında kullandığınız avcılık yöntemi nedeni ile başka hiç bir canlı ölmez ve deniz zarar görmez. Derinlikle doğal olarak sınırlı olduğunuz için belli türlere istesenizde ulaşamazsınız. Bazı balık türleride aşırı ürkek olduğu için asla zıpkınla avlanılamaz. Örneğin trança gibi. Bazı türlerde açık suda bulundukları için zıpkınla avcılıkları zor ve tehlikelidir. Sualtı görüşü ile sınırlı olan sporcular dere ağızları, akarsu deltaları ve dalyanlarda isteselerde dalamazlar. Oysa dalyanların kooparatiflerce işletildiği, yumurtalı balıkların yakalandığı ve işlendiği ülkemizde tüm bunları gözönüne aldığınızda zıpkınla balık avcılığının üstünlüğünün bir kez daha farkına varırsınız. Ötrofikasyonun yoğun olarak gözlendiği bölgelerde, yağmurun yağdığı ve denizin bulandığı fırtınalı zamanlarda da sualtı görüşü zıpkıncılar için önemli bir engel teşkil eder. Zıpkınla hedef avınızı tek tek ve görerek avlarsınız, diğer avcılık yöntemlerinin tamamı üreme zamanı toplu halde balıkları nasıl yakalarım mantığı ile araştırılmadan ortaya çıkmış ve bir gelenek gibi süregelmiş binlerce yıllık avlanma yöntemleridir.Diğer avcılık yöntemlerinde korunması gereken türlere istemedende olsa inanılmaz zararlar verilir ve hatta yok edilir.Zıpkınla balık avında ise fok,yunus,balina,caretta gibi KKGM nin korunması gereken türler listesinde adı geçen hiç bir türe zarar verilmez.
Zıpkınla balık avı sporcuları son yıllarda gelişen teknolojinin malzemeleri şekillendirmesi ile inanılmaz derinliklere inerek avlanmaya başlamışlardır. Kendini uzun yıllar geliştirmiş özel sporcuların ulaştığı bu derinliklerde balık avlamak sadece inip çıkmaktan çok daha zorlu bir uğraştır. İşin içine çok iri balıkların elle zapt edilmesi, hareketsiz kılınması yada saklandığı yerden çıkarılması da eklenince, tek nefeste bu aktivitelerin gerçekleştirilmesi güçlü bir fizik kondisyon ve beceriye bağlıdır.
Zıpkınla balık avı sporcuları birçok malzeme kullanırlar. Bot, motor, radar, gps, sualtı tüfeği, bıçak, şamandıra, sualtı feneri, palet, ağırlık, bırakma ağırlığı, sırt ağırlığı, şamandıra, yedek tüfek, balık dizgisi, balık teli, elbise, gözlük, zıpkın şişi çıkarma aparatı, kakıç gibi malzemeleri doğru ve gerektiği yere de kullanmak zorundadırlar. Örneğin yurt dışındaki bir yarışmaya giderken yarışma bölgesindeki su sıcaklığını bilerek uygun kalınlıkta elbise götürmek zorundadırlar.
Bazı spor dalları ve bazı hobiler adrenalini ve tehlikeyi de beraberinde getiriyor. Zıpkınla balık avlama da bunlara iyi bir örnek. Zıpkın bir tür silah olduğundan ve kullanımı konusunda bilinçli davranmak gerektiğinden ekipman seçerken de kullanırken de güvenliği en ön sırada tutmak gerekiyor.
Zıpkınla balık avı eğitimle de kendi başınıza da öğrenebileceğiniz bir hobi. Ancak özellikle başlangıç için ekipman seçimi konusunda bilinçli bir alışveriş yapmakta fayda var. Zıpkın avı malzemeleri dayanıklı, konforlu ve uzun ömürlü de olmaları sebebiyle maliyetli denebilecek kategoride yer alıyor. Yani örneğin bir zıpkın dalış elbisesi satın aldığınızda onu en azından 5-6 sene hatta daha uzun süre giyeceğinizi düşünerek almakta, zıpkın çeşitleri nelerdir konusunda araştırma yaparken nerede, ne sıklıkla, hangi amaçla kullanacağınız gibi detayları göz önünde bulundurmanızda fayda var.
Su altında sağlığınızı ve güvenliğinizi koruyan en önemli şeylerden biri nefestir. Zıpkınla balık avı nasıl yapılır sorusunun belki de ilk cevaplarından biri su altı nefes tekniklerini öğrenmek ve hatta temel bir dalış ve avcılık dersi almaktır. Zıpkınla balık avının temel prensiplerinden biri uzun sürede deniz altında kalmak, derinliğe inebilmek ve kol bacak gücünü kullanabilmektir. Bu da ancak sık antrenman, dengeli beslenme ve nefes çalışmaları ile mümkün olacaktır. Emek ve efor isteyen bu hobiye başlamadan önce ne tip malzemeler kullanılıyor incelemenizi öneririz.
Zıpkınla balık avı için hangi malzemelere ihtiyaç var?
Güvenliği ön planda tutulduğu zıpkınla balık avının olmazsa olmaz bazı malzemeleri var. Özellikle denizde açılmayı ve derin dalışı tercih edenlerin teknelerin görmesini sağlayacak ve yerini belirtmesinde hayati rol oynayan bir şamandıra edinmesinde fayda var. Dalış elbisesi, eldiven, palet içi patik, palet, maske ve şnorkel de zıpkınla balık avının vazgeçilmez ekipmanlarındandır.
Doğru zıpkını seçerken kaliteli ve sağlam ekipmanı almamak hem tehlikeli olabilen hem de kısa sürede bu hobiden soğunmasına bile sebep olabilen bir handikaptır.
Zıpkın satın alırken seçilecek zıpkın özellikleri zıpkın yapacak kişinin beklentileri doğrultusunda değişiklik gösterecektir. Dalınılacak derinlik, dalış stili ve avlanması planlanan tür bu çeşitlilikte büyük önem taşır. Sığ bir suda avlanırken karbon borulu tüfekler tercih edilebilir ancak derinleştikçe balığın büyüklüğü doğrultusunda daha kuvvetli lastiğe ihtiyaç olacaktır. Zıpkın ahşap malzemeden tercih edilecekse suya dayanıklılığından emin olmakta fayda vardır, zira zamanla deforme olma ihtimali ortaya çıkacaktır.
Zıpkın kaç metre atar konusu zıpkının türüne göre değişecektir. Zıpkının menzili aşağı yukarı şu şekildedir; 45’lik 1/2 metre, 60’lık 1 metre, 75’lik 2 metre, 90’lık 3 metre, 100’lük 5 metre, 110’lık 6-7 metre.
- 45 – 75 cm aralığındaki zıpkınlar manevraya olanak tanıyan ve kayalık alanlarda kullanım için uygundur.
- 75 – 90 cm aralığındaki zıpkınlar gezici balıkları avlamak ve orta mesafe atışlar yapmak için uygundur.
- 90 cm ve üzerindeki zıpkınlar ise uzun mesafe atışların yapılacağı avlanmalarda tercih edilmektedir.
Zıpkınla balık avı ekipmanları nasıl kullanılır?
Güvenli bir şekilde dalmak ve istenen performansı almak için ekipmanların doğru kullanımı hayatidir. Zıpkın balık avı için ihtiyaçınız olan zıpkın boyutunu belirledikten sonra zıpkın aparatlarını tanımakta ve kullanımları konusunda bilgilenmekte fayda var. Balık avlamanın en önemli tüyolarından biri yavaş hareketler, doğru nefes ve sakinliktir. Ancak kolaylık sağlayan aparatlar arasında yer alan zıpkın balık çağırma aparatı sayesinde zaman kazanmak mümkün. Balık çağırma aparatı zıpkınınızla uyumlu olabileceğinden emin olarak almanız gereken bir aparattır.
Zıpkınla balık avı nasıl yapılır konusuna merak salanların literatüründe sıklıkla kullanılan bir başla ürün de şok lastiği. Öncelikle şok lastiği nedir onu öğrenmekte fayda var. Şok lastiği kullanımı elzem olmasa da bir çok kişi tarafından tercih edilen bir aparat. Darbeyi emme özelliği olan şok lastiği vurulan balığın hareket ederek kendini yırtmasını engellemekte kullanılıyor. Zıpkını kurarken mekanizmalarda bulunan ip bırakma dilini takmak konusunda yardım sağlaması şok lastiğinin tercih edilme sebeplerinden bir diğeridir. Şok lastiği kullanmaya karar verenlerin zıpkın şok lastiği nasıl bağlanır konusunda da bilgi sahibi olmasında fayda var. Makara takılmayacak olan bir tüfekte lastiğin ince ipli ucunu önce büyük sonra alttaki küçük delikten geçirdikten sonra sararak düğüm yapıp sabitlenerek takılır. Şok lastiğinin diğer ucu zıpkın lastiğine bağlanır.
Olmazsa olmaz diğer bir ekipman ise zıpkın misinası. Zıpkın misinası baş kısmından geçtikten sonra kullanılan tüfeğe bağlı olarak, tüfeğin ip tutma dili sağ taraftaysa sağa gelecek şekilde soldaysa soldan gelecek şekilde. Kullanacak kişinin sağlak veya solak olması da misinanın yönü konusunda önem taşır. Bu detay misinanın takıldığı klips için de geçerlidir. Yay ve ok mantısı ile kurulan zıpkının vazgeçilmez aparatlarından bir diğeri ise zıpkın şiş ucudur.
Kayalık yerlerde avlanmayı tercih edenler için yapılan en yaygın zıpkın palet tavsiyesi termoplastik palalı paletlerdir. Dayanıklılığı sayesinde başlangıç için de tercih edilen ürünler arasındadır. Çoğunlukla 1-10 metre derinlikteki sularda zıpkınla balık avı yapılırken kullanılır. Kompozit paletler ise dibe dalma sırasında performansı arttırması ile bilinen bir palet türüdür. Derin dalışları seviyorsanız bu palet türünü tercih edebilirsiniz. Fiyatı en yüksek olan ancak derin dalışlara çok iyi performans sergilemeyi de sağlayan bir diğer dalış paleti türü de karbon paletler. Ancak sığ ve özellikle kayalık bölgelerde dalanlar için önerilmek çünkü hızla yıpranmaya müsait hassas malzemeden üretilmiştir.
Uzun palalı paletler daha az yorulmaya sebep olacağından başlangıç seviyesinde tercih edilen ürünlerdendir.
Derin Meralarda Zıpkınla Balık Avı Nasıl Yapılır?
Zıpkınla balık avı yapmak hem tehlikeli hemde çok zevkli bir avcılıktır. Balığı görüp suyun içinde takip etmek, istediğin balığı seçmek ve onu avlama şansına sahip olmak gerçekten çok güzel bir duygu. Birde balığı gördünüzden türünü ve boyunu seçerek avlamak limit altı balık avlama ihtimalinide ortadan kadırıyor. Balığa nişan alıp tetiğe bastığınıda nesfes tutulur ve bir kaç saniye kitlenir insan. Birde balık vuruldu mu tamamdır. Bir rahatlama gelir insana. Ama iş bitmemiştir. Balık şişten kaçabilir yırtabilir kendini. Hızlıca balığı tutmak eğer çok büyük ve ölmemişse balığı söndürmek ve dizgiye kaçırdan almak gerekir
Zıpkıncı camiasında kullanılan terimleri ve anlamları.
Senkop-Sığ Su Bayılması : Bilinç kaybı, bayılma. Çok önemli bir konu olan senkop-sığ su bayılmasını ilerleyen yazılarda detaylı bir şekilde inceleyeceğiz.
Balığı Söndürmek : Vurulan balığın yaşamına son vermek.
Samba : İstemsiz kasılma ve titremeler.
Badi/Body : Dalış partneri.
Agaşon : Zıpkın avı tekniğidir. Dalgıç dibe yatar ve balığın merakını cezbederek, üzerine gelmesini sağlar.
Apnea : Nefes tutma süresini ifade eder. İki türü vardır Dinamik ve Statik . Dinamik apnea hareket halinde nefes tutma, statik olanı ise hareketsiz nefes tutma anlamına gelir.
Kulak Eşitleme : Basıncın kulak zarına yaptığı etkiyi kırmak için yapılan teknik.
Dip suresi : Su altında nefessiz geçen süre.
Trofe : Avlanılan balık türünün en iri bireylerinden olan.
Kaloma-Kalama : Zıpkın ile şiş arasında kullanılan misina ya da ip malzeme.
Hipervantilasyon : Normalden derin ve hızlı nefes alıp vermek. Bilinçsizce yapıldığında çok tehlikeli sonuçlar doğurabilir. İlerleyen yazılarda bu konuya değineceğiz.
Mera : Zıpkınla balık avı yapılan bölge.
Kara Kıyı : Derin dalış yapmadan sığ kesimlerde av yapmak.
Lastik Germe Mesafesi : Zıpkınların baş kısımlarında bulunan lastik deliği ile şiş üzerinde bulunan çentik ya da finler arasındaki uzunluktur.
Sephiye : Zıpkınlar için yapılan yüzerlik ayarıdır.
